Posted in Բնագիտություն

Եղանակ

Եղանակ, դրա տիպերը: Հաճախ օրվա րնթացքում դուք կարող եք ա­կանատես լինել մթնոլորտի վիճակի փոփոխություններին. երկինքն ամ­պում է, անձրև է թափվում, օրր ցրտում է, կամ էլ հակառակր՝ ամպերր ցրվում են, անձրևր դադարում է, երևում է արևը, օրր տաքանում է: Մթնոլորտում դիտված այդ վիճակն անվանում են եղանակ:

Եղանակր կախված է օդի ջերմաստիճանից, ճնշումից և խոնավությու­նից: Դրանք իրար հետ սերտ կապված են, և որեէ մեկի փոփոխությունից փոխվում են մյուսներր ե ամբողջ եղանակր:

Քանի որ երկրագնդի տարբեր մասերում ջերմաստիճանր, ճնշումր և խոնավությունր միշտ տարբեր են, հետեաբար՝ եղանակր նույնպես տար­բեր տեղերում տարբեր է: Ամեն օր հեռուստատեսային, ինչպես նաև՝ համացանցային կայքերի տեղեկատվությունր եղանակի մասին նույնպես վկայում են, որ, իրոք, Երկրի տարբեր վայրերում նույն պահին եղանակները տարբեր են և հաճախ են ենթարկվում փոփոխության:

Սակայն այդ փոփոխություններն ամենուրեք նույն հաճախությամբ չեն դիտվում: Օրինակ՝ հասարակածում մշտապես տաք է ու խոնավ, իսկ բևեռային շրջաններում ցուրտ է ու չոր:

Երկրագնդի միջին լայնություններում, որտեղ գտնվում է նաև մեր հանրապետությունր, եղանակների փոփոխությունր տեղի է ունենում րստ տարվա սեզոնների: Գարունն անձրևային է ու մեղմ, ամառր չոր է ու շոգ, աշունն արևոտ է, չափավոր տաք ու քիչ տեղումներով, իսկ ձմեռր՝ ցուրտ:

Եղանակի կանխատեսում: Եղանակի հնարավոր փոփոխություններր մեծ ազդեցություն ունեն մարդու գործունեության տարբեր ոլորտների վրա: Դրանով է պայմանավորված գյուղատնտեսական և այլ աշխատանքների, ճանապահորդությունների անվտանգությունը:

Այդ նպատակով անհրաժեշտ է նախօրոք իմանալ եղանակի սպասվող փոփոխությունները, այսինքն՝ կատարել եղանակի կանխատեսում: Եղանակր կանխատեսել՝ նշանակում է վաղօրոք իմանալ տվյալ վայ­րում սպասվող եղանակային փոփոխությունները։ Որպեսզի մարդիկ իմանան, թե ինչպիսի  եղանակներ են բնորոշ իրենց տարածաշրջանին, օդերևութաբանական կայաններում կատարում են ե­ղանակի դիտումներ: Եղանակի դիտումներ կատարել՝ նշանա­կում է ամեն օր մի քանի անգամ չափել օդի ջերմաստիճանր, ճնշումր, խո֊նավությունր, որոշել քամու շարժման ուղղությունը, արագությունը և այլն:

Եղանակի կանխատեսումներր չափազանց կարեոր են օդագնացու­թյան, ծովագնացության, ցամաքային տրանսպորտի, գյուղատնտեսու­թյան, զբոսաշրջության և այլ ոլորտների համար:

Posted in Մայրենի

Ես իմ անուշ Հայաստանի

Ես իմ անուշ Հայաստանի արևահամ բարն եմ սիրում,
Մեր հին սազի ողբանվագ, լացակումած լարն եմ սիրում,
Արնանման ծաղիկների ու վարդերի բույրը վառման,
Ու նաիրյան աղջիկների հեզաճկուն պա՛րն եմ սիրում։

Սիրում եմ մեր երկինքը մուգ, ջրերը ջինջ, լիճը լուսե,
Արևն ամռան ու ձմեռվա վիշապաձայն բուքը վսեմ,
Մթում կորած խրճիթների անհյուրընկալ պատերը սև,
Ու հնամյա քաղաքների հազարամյա քա՛րն եմ սիրում։

Ո՛ւր էլ լինեմ – չե՛մ մոռանա ես ողբաձայն երգերը մեր,
Չե՜մ մոռանա աղոթք դարձած երկաթագիր գրքերը մեր,
Ինչքան էլ սո՜ւր սիրտս խոցեն արյունաքամ վերքերը մեր –
Էլի՛ ես որբ ու արնավառ իմ Հայաստան – յա՛րն եմ սիրում։

Իմ կարոտած սրտի համար ո՛չ մի ուրիշ հեքիաթ չկա․
Նարեկացու, Քուչակի պես լուսապսակ ճակատ չկա․
Աշխա՛րհ անցի՛ր, Արարատի նման ճերմակ գագաթ չկա․
Ինչպես անհաս փառքի ճամփա՝ ես իմ Մասիս սա՛րն եմ սիրում։


Առաջադրանքներ

  • Դուրս գրիր անծանոթ բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրի’ր:
  • Կարդա’ բանաստեղծությունը` դուրս գրելով մակդիրները և բացատրելով դրանք:
  • Անուշ,

արևահամ բար

լացակումած լար

Արնանման ծաղիկներ

լիճը լուսե

վիշապաձայն բուքը

անհյուրընկալ պատերը

հազարամյա քա՛րն

ողբաձայն երգեր

լուսապսակ ճակատ

  • Դուրս գրիր այն բառերը, որոնք միայն այս բանաստեղծության մեջ հանդիպեցիր: Փորձիր բացատրել: արևահամ, հեզաճկուն, ողբանվագ, լացակումած, հին սազի , վառման։ Առանձնացրու քեզ առավել դուր եկած քառատողը և մեկնաբանիր ընտրությունդ: Ինչքան էլ սո՜ւր սիրտս խոցեն արյունաքամ վերքերը մեր – Էլի՛ ես որբ ու արնավառ իմ Հայաստան – յա՛րն եմ սիրում։ Իմ կարծիքով Չարենցը ուզում է ասել որ նա որտեղ էլ լինի նա կհիշի իր հայրենի երկիրը։ Դուրս գրիր մի քանի բառակապակցություն և դրանցով նախադասություններ կազմիր: Ընդգծված բառերը փոխարինիր հոմանիշ բառերով: Ի՞նչ փոխվեց. դիտարկիր:

Բույրը – հոտ , բուրմունք

Ջինջ – մաքուր

Ողբաձայն – լացակումած

Ճերմակ -սպիտակ

  • Համացանցում փնտրիր և առանձնացրու Մարտիրոս Սարյանի նկարներից մեկը, որն առավել համապատասխանում է բանաստեղծության նկարագրությանը: Հիմնավորի’ր ընտրությունդ:

Posted in Հայրենագիտություն, Ճամփորդություններ, Երգ

Ճամփորդություն դեպի Աշնակ, Թալին , Դաշտադեմ

Շաբաթ օրը մեք դասարանով և ընկեր Սոնայի, ընկեր Սեդայի, և պարոն Տիգրանյանի հետ գանցինք Աշնակ, Թալին ևԴաշտադեմ։ Աշնակում կային շատ սասունցիներ։Երբ մտանք գյուղ այնտեղ մեզ դիմավորեցին դպրոցի 6-րդ դասարանի խմբերից մեկը։ Մեզ շատ սրտաբաց ձևով դիմավորեց այդ դպրոցի տնօրենը։ Մտանք դպրոց և մեզ ասացին, որ դպրոցը անվանակոչվել էԳևորք Չաուշի պատվին։ Այստեղ, սովորության համաձայն,երգեցինք և պարեցինք, միմյանց սովորեցրինք մեր իմացած պարերը։ Ժամանակ անցկացրինք նաև հրաձգությամբ զբաղվելով՝ թղթեր վերցրինք, ամեն մեկս գրեցինք մեր անունները, ամրացրեցինք հատուկ նախատեսված տեղում և սկսեցինք կրակել։ Այնուհետև գնացինք Գևորգ Չաուշի տուն տուն-թանգարան, որտեղ տեսանք շատ հետաքրքիր և հին նակրներ, արձանիկներ, քաջ ֆիդայիների նկարներ։ Տեսանք, թե որտեղ էր թաղված թանգարանի ստեղծողը։ Մենք գանցինք մի տատիկի տուն, որտեղ մենք ավելի ու ավելի զարմացանք՝ տեսնելով փայտե մանրակրկիտ աշխատանքներ։ Մեզ այնտեղ հյուրասիրեցին խնձոր, չիր ու կոնֆետ։ Ուսուցիչներին հյուրասիրեցին սուրճ, և տնական քաշած օղի։ Տատիկին տվեցի մի քանի հարցեր, որի ընթացքում ես նայև տեսագրում էի քանի որ շատ ապշեցի այդ ասխատանքները տեսնելուց։ Ինձ տատիկը ասաց, որ փայտյա աշխատանքները կատարում է իր ամուսինը, իսկ ինքը զբաղվում է դիզայնով, և քարերով դեկորացիաներ է պատրաստում ։ (Ստորև ներկայացված են այդ աշխատանքներից մի քանիսը)։ Հետո մենք գնացինք մի ուրիշ տատիկի և պապիկի տուն։ Մտանք մի սենյակ, որտեղ կային հարյուր հիսունից ավելի աշխատանքներ, բայց այդ աշխատանքները ոչ թե նրանք էին պատրաաստել այլ ծառի արմատի տակից հանում էին արմատը մշակում և դնում այդ սենիակում։ Նաև գնացինք Դաշտադեմ և մտանք տարբեր թունելներ, որտեղով մենք անցանք շատ դժվարությամբ որովհետև շատ մութ և քարքարոտ էր այդ տարածքը։ Բայց ասեմ, որ շատ հավես և հետաքրքիր ժամանակ անցկացրեցինք։ Հուսով եմ՝ հետագայում էլի կունենանք ճամփորդություններ։

Ձեռքի աշխատանք

Սա է իրական սասունցու ընտանիքը

160420325_874923619741137_8637541944539373544_n