Posted in Պատմություն 10

Հայոց արշակունյան թագավորության մայրամուտը

Posted on by khalvina

Ո՞վ հաջորդեց Պապ թագավորին, ինչո՞վ էր նա հայտնի։ Ի՞նչ եղավ Մուշեղ Մամիկոնյանի հետ։ Մեկնաբանե՛ք նրա վերջին խոսքերը։

Պապ թագավորից հետո Մեծ Հայքի գահ բարձրացավ նրա ազգական Վարազդատը (374–378 թթ.)։ Նա երկար ժամանակ ապրել էր Հռոմում՝ խուսափելով պարսից արքա Շապուհի հետապնդումներից։ Հռոմում գտնվելու ընթացքում Վարազդատը աչքի էր ընկել որպես օլիմպիական խաղերի հաղթող, ինչի շնորհիվ հայտնի էր դարձել։ Քանի որ նա երիտասարդ էր և պետական կառավարման փորձ չուներ, երկրի պաշտպանությունն ու բանակի ղեկավարումը հիմնականում իրականացնում էր սպարապետ Մուշեղ Մամիկոնյանը։ Վերջինս ոչ միայն ղեկավարում էր բանակը, այլև սահմանների պաշտպանությունն էր կազմակերպում և խորհուրդներ տալիս թագավորին։ Նա կողմ էր Հռոմեական կայսրության հետ ռազմական համագործակցության ամրապնդմանը՝ Սասանյան Պարսկաստանի վտանգին դիմակայելու նպատակով։

Սակայն արքունիքում կային ուժեր, որոնք թշնամաբար էին տրամադրված Մուշեղի նկատմամբ։ Նախարար Բատ Սահառունին, ով ժամանակին Վարազդատի դաստիարակն էր, ցանկացավ տիրանալ սպարապետության պաշտոնին։ Նա թագավորին համոզեց, թե Մուշեղը մասնակցություն է ունեցել Պապի սպանությանը և ցանկանում է գահ բարձրանալ։ Արդյունքում կազմակերպվեց դավադրություն, և խնջույքի ժամանակ Մուշեղ Մամիկոնյանը սպանվեց։

Նրա վերջին խոսքերը՝ «Իմ այդքան ծառայությունների ու թափած արյան հատուցումը սա եղավ… Երանի թե այս մահը ձիու վրա ինձ հասներ», արտահայտում են նրա ցավն ու հիասթափությունը։ Նա ցանկանում էր մահանալ մարտի դաշտում՝ որպես հերոս, այլ ոչ թե դավադրության զոհ դառնալ։ Այդ խոսքերը վկայում են նրա զինվորական արժանապատվության և հայրենասիրության մասին։

Ներկայացրե՛ք Մանվել Մամիկոնյանի գործունեությունը։ Ե՞րբ և ինչո՞ւ Արշակ III-ը հեռացավ Հայաստանի արևմտյան մասից։ Ի՞նչ քայլեր ձեռնարկեց Խոսրով IV-ը երկրի միավորման համար։

Մուշեղի մահից հետո Պարսկաստանից հայրենիք վերադարձավ Մանվել Մամիկոնյանը։ Նա ստանձնեց Մամիկոնյան տոհմի ղեկավարությունը և սպարապետի պաշտոնը։ Մանվելը պահանջեց, որ Վարազդատը հեռանա Հայաստանից, և ի վերջո վերջինս ստիպված լքեց երկիրը։ Բատ Սահառունին և Մուշեղի սպանությանը մասնակցած մյուս անձինք մահապատժի ենթարկվեցին։ Մանվել Մամիկոնյանի հովանավորությամբ գահ բարձրացան Պապի որդիները՝ Արշակ III-ը և Վաղարշակը։

Արշակ III-ը (378–387 թթ.) իշխեց բարդ պայմաններում։ 387 թ. Հայաստանը բաժանվեց Հռոմեական կայսրության և Սասանյան Պարսկաստանի միջև։ Արշակ III-ը հեռացավ երկրի արևմտյան հատված, որը անցել էր հռոմեական տիրապետության տակ, և այնտեղ էլ մահացավ։

Խոսրով IV-ը, որը իշխում էր Արևելյան Հայաստանում, փորձեց վերամիավորել երկիրը։ Նա որոշ ժամանակ հարկ վճարելով՝ պահպանեց իշխանությունը նաև արևմտյան մասում։ Բացի այդ, առանց պարսից արքայի համաձայնության կաթողիկոս նշանակեց Սահակ Պարթևին՝ նպատակ ունենալով ամրապնդել ներքին միասնականությունը։ Սակայն նրա ինքնուրույն քաղաքականությունը առաջացրեց պարսից արքա Շապուհ III-ի դժգոհությունը, և Խոսրովը ձերբակալվեց ու տարվեց Պարսկաստան։

Ո՞վ էր Վռամշապուհը։ Ի՞նչ արդյունքներ ունեցավ նրա քաղաքականությունը։

Վռամշապուհը Խոսրով IV-ի եղբայրն էր և իշխեց 388–414 թթ։ Նրա կառավարման շրջանը համեմատաբար խաղաղ էր։ Չնայած Հայաստանը շարունակում էր մնալ բաժանված և ենթակա արտաքին ազդեցություններին, երկրի ներսում պահպանվեց կայունություն։ Վռամշապուհի օրոք ստեղծվեցին մշակութային զարգացման նպաստավոր պայմաններ, ինչը հետագայում կարևոր դեր ունեցավ ազգային կյանքում։

Ի՞նչ իրավիճակ էր Մեծ Հայքում Արտաշես Արշակունու օրոք։ Ի՞նչ դիրք ուներ Սահակ Պարթևը։ Ինչպե՞ս գահազրկվեց Արտաշեսը։

Վռամշապուհի մահից հետո գահ պետք է բարձրանար Արտաշեսը, սակայն նա դեռ անչափահաս էր։ Երկրում ստեղծվեց քաղաքական անկայուն վիճակ։ Պարսից արքունիքը միջամտեց և ժամանակավորապես գահ բարձրացրեց Խոսրով IV-ին, բայց նա շուտով մահացավ։ Այնուհետև պարսից արքան իր որդուն՝ Շապուհին, նշանակեց Հայաստանի կառավարիչ, սակայն նրա կառավարումը դժգոհություն առաջացրեց։

422–428 թթ. իշխեց Արտաշես Արշակունին։ Մի խումբ նախարարներ, դժգոհ լինելով նրա քաղաքականությունից, պարսից արքունիք ներկայացրին մեղադրանքներ, թե թագավորն ու կաթողիկոս Սահակ Պարթևը կողմնակից են Բյուզանդիային։ Պարսից արքա Վռամ V-ը կանչեց նրանց Տիզբոն և քննություն անցկացրեց։ Արդյունքում 428 թ. Արտաշեսը գահազրկվեց և աքսորվեց, իսկ Սահակ Պարթևը զրկվեց պաշտոնից։

Ի՞նչ հետևանքներ ունեցավ Արշակունիների թագավորության անկումը։

428 թ. Արշակունիների թագավորության անկումով ավարտվեց հայկական միապետական պետականության մի փուլը։ Սակայն պետական ավանդույթները ամբողջությամբ չվերացան։ Երկրի կառավարման հիմնական դերակատարները դարձան նախարարական տոհմերը, որոնց միջոցով պահպանվեց ներքին ինքնակազմակերպումը և ազգային ինքնությունը։

Posted in English 10

English

Posted on by khalvina

Assignments for 05.03.26
Navigate B1+ Reading Shallows page 10, Book review page 11, ex 11
Learn new words and be ready to discuss in class.

The internet, and especially Skype, has improved communication with friends who live abroad.

The development of smartphones has made a huge difference to the way we all access information.

I am always extremely careful about my personal security online.

I think I’m lucky because I’ve always had a very close relationship with my sister.

I don’t have gym membership because I can’t afford the time.

Many people think the government should have some control over the information we can get on the internet.

The internet offers great opportunities for finding employment.

Posted in English 10

The Psychology of Shopping: Why We Buy What We Don’t Need

Posted on by khalvina

Shopping is part of our everyday life. People go to shops or buy things online. Sometimes we buy things that we really need, like food, clothes, or school supplies. But very often we also buy things that we do not need. There are many reasons why this happens. First, shopping makes us feel happy. When we see something beautiful or interesting, we want to have it. Buying new things can give us positive emotions. For example, when we are sad or bored, we may go shopping to feel better. Second, advertisements have a strong influence on us. Companies show attractive pictures and make special offers. They say that we need a product to be happy or successful. As a result, we want to buy it, even if we already have something similar at home. Another reason is social influence. We want to look good and be like our friends. If everyone has a new phone or fashionable shoes, we may want the same things. We are afraid to feel different. In conclusion, shopping is not only about needs. It is also about feelings, advertisements, and other people’s opinions. If we understand this, we can make better choices and buy only what we really need.



Posted in Պատմություն 10

Վահանանց ապստամբություն

Posted on by khalvina
  • Ի՞նչ քաղաքականություն էր վարում Պերոզը Հայաստանի նկատմամբ։ Ո՞վ էր Վահան Մամիկոնյանը։ Ի՞նչ գիտեք Շուշանիկի մասին։ Ինչո՞ւ Վազգեն բդեշխի սպանությունը Հայաստանում ապստամբության բռնկման ազդանշան եղավ։

Պերոզի քաղաքականությունը – Պերոզը (459-484) վարում էր կոշտ քաղաքականություն Հայաստանի նկատմամբ՝ փորձելով տարածել զրադաշտականությունը և սահմանափակել հայոց ինքնավարությունը։

Վահան Մամիկոնյան – Հայոց սպարապետ, Վարդանանց պատերազմի հերոս Վարդան Մամիկոնյանի եղբորորդին, ով ղեկավարեց 481-484 թթ. հայերի ապստամբությունը պարսիկների դեմ և վերականգնեց Հայաստանի ինքնավարությունը Նվարսակի պայմանագրով։

Շուշանիկ – Հայոց իշխան Վարդան Մամիկոնյանի դուստրն էր, որը նահատակվեց իր ամուսնու՝ վրաց իշխան Վազգենի կողմից, երբ վերջինս դավաճանեց քրիստոնեական հավատին ու անցավ զրադաշտականության։ Նրա պատմությունը հայտնի է որպես “Շուշանիկի չարչարանքները”։

Վազգեն բդեշխի սպանությունը – Վազգենը, լինելով հայ նախարար, ընդունել էր զրադաշտականություն և դաժան քաղաքականություն վարում քրիստոնյաների դեմ։ Նրա սպանությունը 481 թ. հայերի համար դարձավ ապստամբության ազդանշան՝ պարսից բռնաճնշումների դեմ։

Ի՞նչ որոշեցին հայ նախարարները Շիրակում․ ի՞նչ իրադարձություններ հաջորդեցին դրան։ Ներկայացրե՛ք Հայաստանում ձևավորված կառավարության կազմը։ Նկարագրե՛ք Ակոռիի ճակատամարտը։

Շիրակի ժողովը – 481 թ. հայ նախարարները ժողով անցկացրին Շիրակում, որտեղ որոշեցին ապստամբել պարսիկների դեմ և վերականգնել Հայաստանի ինքնավարությունը։

Հաջորդ իրադարձությունները – Հայկական զորքերը Վահան Մամիկոնյանի գլխավորությամբ հաղթանակ տարան several battles, culminating in the Nvarsak Treaty of 484, which restored Armenia’s autonomy.

Հայաստանում ձևավորված կառավարությունը – Ապստամբության ընթացքում ձևավորվեց հայկական իշխանություն՝ Վահան Մամիկոնյանի ղեկավարությամբ, որը ստանձնեց Հայաստանի սպարապետի և մարզպանի պարտականությունները։

Ակոռիի ճակատամարտը – Տեղի ունեցավ 481 թ.՝ ապստամբ հայերի ու պարսիկների միջև։ Հայերը, Վահան Մամիկոնյանի գլխավորությամբ, հաջողությամբ դիմադրեցին պարսիկներին՝ հիմք դնելով հետագա հաղթանակներին։

  • Ձեր կարծիքով՝ ինչո՞ւ հայերը որոշեցին օգնել Վախթանգին։ Ի՞նչ հետևանքներ ունեցավ այդ օգությունը։ Ներկայացրե՛ք պատերազմի հետագա ընթացքը։
  • Ինչու օգնեցին Վախթանգին – Հայերը աջակցեցին վրաց արքա Վախթանգին, քանի որ նա նույնպես պայքարում էր Սասանյան Պարսկաստանի բռնապետության դեմ, և նրանց միավորումը կարող էր ուժեղացնել հակապարսկական ապստամբությունը։
  • Օգնության հետևանքները – Հայերի աջակցությունը Վախթանգին մեծացրեց պարսիկների ճնշումը Հայաստանի վրա, բայց միևնույն ժամանակ խթանեց հայ-վրացական համագործակցությունը ապստամբության ընթացքում։
  • Պատերազմի հետագա ընթացքը – Հայկական ուժերը շարունակեցին պայքարը, 482 թ. մեծ հաղթանակ տարան Նիգի գավառում, իսկ 484 թ. պարսիկների հետ կնքվեց Նվարսակի պայմանագիրը, որով Հայաստանը կրկին ինքնավարություն ստացավ, իսկ քրիստոնեությունը՝ ազատ դավանության իրավունք։
  • Ի՞նչ քաղաքականություն որդեգրեց պասից արքա Վարղարշը։ Ե՞րբ կնքվեց Նվարսակի պայմանագիրը և ի՞նչ նշանակություն ունեցավ։ Համեմատե՛ք Վարդանանց և Վահանանց պատերազմները, ցո՛ւյց տվեք դրանց նշանակությունը։

Վարղարշի քաղաքականությունը – Պարսից արքա Վարղարշը (Բալաշը) 484 թ. փոխեց քաղաքականությունը, դադարեցրեց հալածանքները և բանակցություններ սկսեց հայերի հետ՝ փորձելով վերականգնել կայունությունը Հայաստանում։

Նվարսակի պայմանագիր (484 թ.) – Կնքվեց 484 թ.՝ հայերի հաղթանակից հետո։ Այն վերականգնեց Հայաստանի ինքնավարությունը, ազատ դավանելու իրավունք տվեց քրիստոնեությանը, և Վահան Մամիկոնյանը նշանակվեց մարզպան։

Վարդանանց և Վահանանց պատերազմների համեմատություն –

  • Վարդանանց պատերազմ (451 թ.) – Պարսիկների դեմ առաջին խոշոր ապստամբությունը, որի ընթացքում հայերը պարտություն կրեցին Ավարայրի ճակատամարտում, բայց չհրաժարվեցին քրիստոնեությունից։
  • Վահանանց պատերազմ (481-484 թթ.) – Վահան Մամիկոնյանի գլխավորությամբ հայերը նորից ապստամբեցին, այս անգամ հաղթանակ տարան և ապահովեցին Հայաստանի ինքնավարությունը։

Նշանակությունը – Վարդանանց պատերազմը ցույց տվեց հայերի կրոնական հաստատակամությունը, իսկ Վահանանց պատերազմը փաստացի վերականգնեց երկրի քաղաքական իրավունքները։

Posted in English 10

English

Posted on by khalvina

Assignments for 26.02.26
Watch the Vox Pops and answer the questions in written form
Navigate B1+ Grammar /slide 136, page 136 ex-es1,2

Complete the text about Facebook:

  1. There are over one billion Facebook users worldwide
  2. And this number is increasing all the time
  3. That Facebook has changed the way we look at friendship
  4. The word ‘friend’ has become a verb
  5. Only 7 know online
  6. Who we 8 have never met
  7. One positive side to Facebook is that friends who lose/have lost contact
  8. Are now able to get in touch again
  9. People 11 have needed to lose touch
  10. And Facebook also 12 has meant that friends never 13 need/have needed to lose touch

2. Complete the conversations with the correct verb forms:


A: Where do you work?

B: Well, normally I work in Berlin, but I am working in Stuttgart at the moment.

A: Do you know Jake?
B: Yes, we have known each other for a few years.

A: Have you ever lived in London?
B: Yes, I do. Actually, I have lived there all my life.

A. Jameela’s busy at the moment. She is playing a piano lesson.
B: Oh yes, of course. She has one every Wednesday.

A: Have you emailed Andy yet?
B: I am emailing him right now, actually.

A: How many Facebook friends have you got?
B: Not many. I think I have got about fifty or sixty.

A: I am looking for my phone.
B: Have you looked in the kitchen? I think I saw it there a few minutes ago.

A: You see Karen quite often, don’t you?
B: Usually, yes. But I haven’t seen her for a few weeks now.

B: No, but I have read another one of his books.
A: I am reading a great book at the moment – Tribal Life by Bruce James. Have you read it?