Author: khalvina

Posted in English 10

Life skills

Posted on by khalvina

Assignments for 07.04.26
Watch the Vox Pops and answer the questions in written form
Navigate B1+ Reading Stress could be good for you if you believe it is / slides 31-32, pages 30-31, Learn all the unknown words and be ready to discuss

Vox Pops – Answers

1. What do people think about stress?
People have different opinions about stress. Some think it is harmful and should be avoided, while others believe it can be useful in certain situations.

2. What situations make people feel stressed?
People usually feel stressed because of school exams,deadlines, or personal problems.

3. How do people deal with stress?
They deal with stress in different ways, such as exercising, listening to music, talking to friends, or relaxing.

Reading: “Stress could be good for you if you believe it is”

1. What is the main idea of the text?
The main idea is that stress is not always bad. If people believe stress can help them, it may actually have positive effects.

2. How can stress be helpful?
Stress can help people stay focused, work harder, and perform better in difficult situations.

3. What does the research say?
The research shows that people who think stress is harmful are more likely to have health problems, while those who see it as helpful cope better.

4. What should people do about stress?
People should try to change their attitude toward stress and see it as something useful, not something to fear.

.

Unknown Words

Belief – something you think is true

Research – study to discover facts

Cope – deal with a problem

Posted in Երկրաչափություն 10

Եռանկյան և զուգահեռագծի մակերեսներ-Փետրվարի 18

Posted on by khalvina

1. Զուգահեռագծի հիմքը 8 սմ է, բարձրությունը՝ 5 սմ։ Գտնել մակերեսը։

S = 8 * 5 = 40

2. Զուգահեռագծի կողմը 12 սմ է, այդ կողմին տարված բարձրությունը՝ 7 սմ։ Գտնել մակերեսը։

S = 12 * 7 = 84

3. Եռանկյան հիմքը 10 սմ է, բարձրությունը՝ 6 սմ։ Գտնել մակերեսը։

S = 30

4. Եռանկյան հիմքը 15 սմ է, բարձրությունը՝ 4 սմ։ Գտնել մակերեսը։

S = 30

5. Զուգահեռագծի մակերեսը 54 սմ² է, հիմքը՝ 9 սմ։ Գտնել բարձրությունը։

54 = 9 * h, h = 6

6. Եռանկյան մակերեսը 35 սմ² է, հիմքը՝ 14 սմ։ Գտնել բարձրությունը։

70 = 14 * h, h = 5

7. Եռանկյան գագաթից անցկացված բարձրությունը հիմքը բաժանում է 3 սմ և 5 սմ հատվածների։ Եթե ամբողջ եռանկյան մակերեսը 32 սմ² է, գտնել ստացված երկու փոքր եռանկյունների մակերեսները։

3+5=8
64 = 8 * h, h = 8
S 1 = 8 * 3 / 2 = 12
S 2 = 8 * 5 / 2 = 20

8. Զուգահեռագծի մի կողմի միջնակետից անցկացված ուղիղը բաժանում է այն երկու մասի։ Կարո՞ղ են արդյոք այդ մասերի մակերեսները հավասար լինել։ Հիմնավորել։

Եթե ուղիղն անցնում է զուգահեռագծի մի կողմի միջնակետով և զուգահեռ է հանդիպակաց կողմին, ապա այն զուգահեռագիծը բաժանում է երկու հավասար մասերի։

9. Եռանկյան երկու կողմերը 10 սմ և 14 սմ են։ Նրանց միջև անկյունը 120° է։ Գտնել մակերեսը։

√3/2 * 10 * 4 / 2= 20√3

10. Զուգահեռագծի կողմերը 12 սմ և 15 սմ են, անկյունը՝ 150°։ Գտնել մակերեսը։

12 * 5 * 1/2 = 30

11. Եռանկյան կողմերը 7 սմ, 9 սմ և 12 սմ են։ Գտնել մակերեսը։

7+9+12=28, 28/2=14
14*7*5*2=980, √980=31.3

12. Եռանկյան կողմերը 6 սմ, 8 սմ և 10 սմ են։ Գտնել մակերեսը երկու եղանակով։

6+8+10=24, 24/2=21
12*6*4*2=576, √576=24

13. Եռանկյան հիմքը 8 սմ է, բարձրությունը՝ 6 սմ։ Այդ եռանկյան գագաթները միացնելով ստացվել է զուգահեռագիծ։ Գտնել զուգահեռագծի մակերեսը։

6 * 8 = 48

14. Երկու եռանկյուն ունեն հավասար հիմքեր։ Մեկի բարձրությունը մյուսից 4 սմ-ով մեծ է։ Եթե փոքր եռանկյան մակերեսը 30 սմ² է, իսկ մեծինը՝ 50 սմ², գտնել նրանց բարձրությունները։

30 = h*x/2
50=(h+4)*x/2

15. Զուգահեռագծի մակերեսը 96 սմ² է։ Մի կողմը 12 սմ է, իսկ անկյունը՝ 30°։ Գտնել մյուս կողմը։

96=12*1/2*x, x=16

16. Եռանկյան մակերեսը 60 սմ² է։ Երկու կողմերը 15 սմ և 8 սմ են։ Գտնել նրանց միջև անկյունը։

60=15*18*sina/2
arcsin(0.4)=23.5

17. Եռանկյան կողմերը 13 սմ, 14 սմ և 15 սմ են։ Գտնել մակերեսը։

21*8*7*6=7056, √7056=84

18. Եռանկյան կողմերը 9 սմ, 9 սմ և 6 սմ են։ Գտնել մակերեսը։

12*3*3*6=648, √684=25.4

19. Ապացուցել, որ եթե զուգահեռագծի անկյունը մեծանում է (կողմերը հաստատուն են), ապա մակերեսը առավելագույն է, երբ անկյունը 90° է։

Մակերեսը կախված է sin a արժեքից, քանի որ կողմերը հաստատուն են, և sin-ի աճի դեպքում մեծանում է նաև նրա արժեքը այդ իսկ պատճառով կախված է sin a — ից։

20. Ապացուցել, որ հավասար մակերես ունեցող եռանկյուններից այն ունի ամենամեծ պարագիծը, որի բարձրությունը փոքր է (հիմքը մեծ է)։

Քանի որ փոքր բարձրություն ունեցող եռանկյունների հիմքը ավելի մեծ է, հետևաբար՝ պարագիծը ավելի մեծ է։

Posted in English 10

Hoaxes Unbelievable stories

Posted on by khalvina

Assignments for 16.03.26
Navigate B1+ Hoaxes Unbelievable stories
What is a hoax?
Give two examples of hoaxes mentioned in the text.
Why do people create hoaxes?
Can hoaxes be dangerous? Explain your answer.
How can we check if information is true or a hoax?
Have you ever heard of a hoax online or in real life? Write 3–4 sentences about it.

1. What is a hoax?
A hoax is false information or a fake story that people create to trick others. It is made to look true, but it is not real.

2. Give two examples of hoaxes mentioned in the text.
One example is the story about aliens visiting Earth. Another example is fake news about a famous person dying when it is not true.

3. Why do people create hoaxes?
People create hoaxes to get attention, become famous, or make others laugh. Sometimes they also want to confuse people or spread false information online.

4. Can hoaxes be dangerous? Explain your answer.
Yes, hoaxes can be dangerous. People may believe false information and make bad decisions. Hoaxes can also cause panic or spread fear.

5. How can we check if information is true or a hoax?
We can check reliable websites and news sources. We should also look for the same information in different places and not believe everything we see online.

6. Have you ever heard of a hoax online or in real life? (3–4 sentences)
Yes, I once saw a hoax on social media. It said that a big earthquake would happen in our country the next day. Many people shared the post and became worried. Later we found out that it was not true.

Posted in English 10

I Will Never Forget That Day

Posted on by khalvina

I will never forget the day when I received the most surprising gift in my life. It was a normal day at first, but it quickly became one of the happiest days I have ever had. It was a warm spring afternoon and I had just come home from school. I was a little tired because we had many lessons that day. When I entered the house, everything seemed very quiet and normal. My parents were smiling, but I didn’t understand why. After a few minutes my mother told me that they had a small surprise for me. I was very curious and tried to guess what it could be. Maybe it was a book, some clothes, or something for school. I never expected what was about to happen. Suddenly I heard a small sound from the other room. It sounded like a little animal. I walked slowly to the door and opened it. At that moment I saw a small, beautiful puppy sitting on the floor and looking at me with big eyes. I was completely surprised. For a moment I couldn’t even speak because I had always wanted a dog. I asked my parents if the puppy was really for me, and they smiled and said yes. It was my gift. I was incredibly happy. The puppy was very playful and friendly. It ran around the room, wagging its tail, and then came to me. I picked it up and hugged it carefully. We spent the whole evening playing together and thinking about a name for the puppy. It felt like a dream because I had wished for a dog for a long time. That day became one of the most special days in my life. I will always remember the moment when I opened the door and saw the little puppy for the first time.

Posted in Հասարակագիտություն

Հասարակագիտական քննարկումներ Մերձավոր Արևելքի վերջին պատերազմի շուրջ

Posted on by khalvina

1. Ինչպիսի՞ պատճառներ կարող են պետություններին հասցնել ռազմական բախման։
Պետությունները կարող են պատերազմ սկսել տարբեր պատճառներով․ օրինակ՝ տարածքի համար, ռեսուրսների (նավթ, գազ) համար կամ երբ զգում են, որ իրենց անվտանգությանը վտանգ կա։ Երբեմն նաև հին հակամարտություններն ու քաղաքական լարվածությունն են բերում բախումների։

2. Ի՞նչ դեր ունեն տարածաշրջանային ուժային հավասարակշռությունը և դաշնակցային հարաբերությունները։
Եթե մի երկիր ուժեղ դաշնակիցներ ունի, իրեն ավելի վստահ է զգում։ Դաշնակիցները կարող են օգնել զենքով, տնտեսությամբ կամ քաղաքական աջակցությամբ։ Այդ պատճառով էլ ուժերի հավասարակշռությունը շատ կարևոր է նման իրավիճակներում։

3. Ինչպե՞ս է միջուկային զենքի խնդիրը ազդում միջազգային քաղաքականության վրա։
Միջուկային զենքը շատ վտանգավոր է, դրա պատճառով երկրները փորձում են զգույշ լինել։ Երբ մի երկիր միջուկային զենք ունի, մյուսները հաճախ խուսափում են նրա հետ մեծ պատերազմ սկսելուց։

4. Կարո՞ղ է կանխարգելիչ ռազմական հարվածը համարվել արդարացված։
Սա շատ վիճելի հարց է։ Որոշ երկրներ ասում են, որ եթե վտանգ կա, կարող են առաջինը հարվածել իրենց պաշտպանելու համար։ Բայց միջազգային իրավունքի տեսանկյունից դա միշտ չէ, որ ընդունվում է։

5. Ի՞նչ դեր ունի ՄԱԿ-ը նման հակամարտություններում։
ՄԱԿ-ը փորձում է միջնորդել, կազմակերպել բանակցություններ և երբեմն խաղաղապահ ուժեր ուղարկել։ Նպատակը՝ կանգնեցնել պատերազմը և օգնել, որ կողմերը համաձայնության գան։

6. Ինչու՞ տարբեր երկրներում լրատվամիջոցները նույն պատերազմը տարբեր են ներկայացնում։
Շատ հաճախ լրատվամիջոցները ներկայացնում են իրադարձությունները իրենց երկրի տեսակետից։ Այդ պատճառով նույն դեպքը կարող է մեկ տեղում ներկայացվել մեկ ձևով, իսկ ուրիշ երկրում՝ լրիվ ուրիշ ձևով։

7. Ինչպե՞ս տարբերել տեղեկատվությունը քարոզչությունից կամ ապատեղեկատվությունից։
Լավ է միշտ մի քանի աղբյուր կարդալ և տեսնել՝ արդյոք նույն փաստերը այլ տեղերում էլ կան։ Եթե նյութը շատ միակողմանի է կամ առանց աղբյուրների, հնարավոր է դա ապատեղեկատվություն լինի։

8. Ինչ ազդեցություն կարող են ունենալ պատերազմները համաշխարհային տնտեսության վրա։
Պատերազմների ժամանակ հաճախ բարձրանում են նավթի ու գազի գները, խանգարվում են առևտրային կապերը։ Դա կարող է ազդեցություն ունենալ շատ երկրների տնտեսությունների վրա։

9. Ինչպիսի՞ մարդասիրական խնդիրներ են առաջանում պատերազմի ժամանակ։
Պատերազմների ժամանակ շատ մարդիկ կորցնում են իրենց տները և դառնում փախստականներ։ Կան նաև զոհեր, վիրավորներ, երբեմն էլ խնդիրներ սննդի ու բժշկական օգնության հետ։

10. Ինչպիսի՞ ազդեցություն կարող են ունենալ նման պատերազմները փոքր երկրների վրա, օրինակ՝ Հայաստանի։
Փոքր երկրները կարող են ավելի զգալ նման պատերազմների ազդեցությունը՝ թե՛ անվտանգության, թե՛ տնտեսության վրա։ Դրա համար նրանք հաճախ փորձում են պահպանել հավասարակշռված քաղաքականություն տարբեր երկրների հետ։

11. Ի՞նչ ելքեր կարող են լինել նման հակամարտություններից։
Սովորաբար լուծումը կարող է լինել կամ ռազմական հաղթանակը, կամ բանակցությունները։ Շատ դեպքերում ամենակայուն լուծումը բանակցությունների և միջազգային միջնորդության միջոցով է լինում։

Հայերեն լեզվով նյութեր

CivilNet – տարածաշրջանային քաղաքականության և Իրանի թեմայով վերլուծություններ
https://www.civilnet.am

Ազատություն ռադիոկայան – միջազգային քաղաքականության և Մերձավոր Արևելքի նորություններ
https://www.azatutyun.am

1in.am – տարածաշրջանային զարգացումների մասին հրապարակումներ
https://www.1in.am

Ռուսերեն լեզվով նյութերի

BBC Russian – Մերձավոր Արևելքի հակամարտությունների մասին վերլուծություններ
https://www.bbc.com/russian

Carnegie Endowment for International Peace – ռուսերեն բաժնում կան վերլուծություններ Իրանի քաղաքականության և տարածաշրջանային անվտանգության մասին
https://carnegieendowment.org

Meduza – միջազգային քաղաքականության թեմայով հոդվածներ
https://meduza.io

Անգլերեն

Council on Foreign Relations – Իրանի և ԱՄՆ-ի հարաբերությունների և տարածաշրջանային հակամարտությունների մասին վերլուծություններ
https://www.cfr.org

Atlantic Council – Մերձավոր Արևելքի անվտանգության վերաբերյալ հոդվածներ
https://www.atlanticcouncil.org

Brookings Institution – միջազգային քաղաքականության և պատերազմների հետևանքների վերլուծություններ
https://www.brookings.edu

BBC, The Guardian, Reuters և Al Jazeera լրատվական կայքերը նույնպես պարբերաբար հրապարակում են նորություններ և վերլուծություններ տարածաշրջանում տեղի ունեցող ռազմական և քաղաքական զարգացումների մասին։

Posted in English 10

English

Posted on by khalvina

Assignments for 09.03.26
Navigate B1+ Watch the video Social Media Marketing , do the exercises 1, 3,4, page 14
Navigate B1 + Review page 15, 1a, 2a, 4a,

Page 14

1. Match the two halves of the sentence

a. My company doesn’t broadcast advertisements on TV any more.
b. Nowadays companies prefer posting advertisements on social media sites to advertising on TV.
c. Online discussions show how advertisers engage with consumers.
d. Advertisers need to find a successful way of reaching their target audience.
e. I saw billboards advertising the product as I was walking through the city centre.

3. Watch the video. Which three things does the video talk about?

a the history of social media marketing
c changes in the advertising industry
d more interaction with customers

The video explains how advertising has changed over time. In the past, companies mostly used television and billboards to advertise their products. Today many companies use social media platforms like YouTube and other networks. Social media marketing allows companies to communicate directly with customers and interact with them more easily. It also helps advertisers understand what people think about their products.

4. Watch again. Correct the sentences

a. Most American advertising companies had an office in Madison Avenue in the 1950s.

b. ‘Mad Men’ is a common name for people who work in advertising in the past / in the 1960s.

c. Madwell creates and develops social media campaigns.

d. It can take a few minutes to write a short social media post.

e. Advertisers sometimes engage in a conversation with clients these days.

f. Nowadays, the principal effects of social media are not well known yet.

Page 15

1a

  1. If your life changes, your friends might need to change too.
  2. If you have moved to a new area, it’s a good idea to join some clubs.
  3. People usually make friends at work.
  4. Don’t automatically say no to an invitation, even if you are getting ready for bed when the phone rings.
  5. If you try to meet your friends’ friends, they will probably like them too.
  6. When someone refuses your invitation, try again another time.

2a

  1. does not seem
  2. are changing
  3. means
  4. have
  5. believe
  6. is becoming
  7. touch
  8. know


Social networking sites do not seem to help people make close friends, according to researchers who studied how the websites are changing friendships.


lthough social networking means that many people now have hundreds or even thousands of ‘friends’, the researchers believe that to become a real friend it is still important to actually meet up.
Social networking is becoming very popular recently, but although people now keep in touch, the researchers found that we still usually have only around five close friends. We only develop real friendships when we know someone we can trust.

Posted in English 10

English

Posted on by khalvina

Assignments for 06.03.26
Navigate Grammar / slide 137, ex-es 1, 2.3
1. Choose the correct options

  1. That sounds like a good idea.
  2. Do you have a few minutes to help me?
  3. I don’t understand. What do you mean / you meaning by “trending”?
  4. I’m trying to download some photos. Can you help me?
    – Sure. Do you know why it isn’t working?
    – I think the file’s too big. It looks like that’s what causes the problem.

2. Complete 1–11 using the correct form of the verbs

  1. This is Carlos. He comes from Spain.
  2. Peter is on his way. He is coming by bus.
  3. I don’t see your point, but I agree with you.
  4. You’re quiet? What are you thinking about?
  5. What do you think of the new James Bond film?
  6. I imagine you’re very tired after your journey.
  7. Jamal isn’t here. He is having his lunch.
  8. Does anybody have any questions?
  9. The umbrella’s not mine. I think it belongs to Annette.
  10. Yuck! This soup tastes horrible. And it looks disgusting, too.
  11. I am looking for my keys. Do you know where they are?

3. Complete the article

know

seems

prefer

agree

include

know

make

seem

make

Posted in Պատմություն 10

Հայաստանը 6-րդ դարում

Posted on by khalvina
  • Ինչի՞ արդյունքում ստեղծվեց և ի՞նչ տարածքներ էր ընդգրկում Վաչագան Բարեպաշտի թագավորությունը։ Ներկայացրե՛ք նրա գործունեությունը։

V դ. 80-ական թթ. հայոց ապստամբական շարժման արդյունքներից էր Մեծ Հայքի Արցախ և Ուտիք նահանգներում (Հայոց Արևելից կողմանք) ու հարակից տարածքներում հայկական թագավորության հիմնումը, որտեղ Հայկազուն–Սիսակյան Առանից սերող տոհմից 484 թ. գահ է բարձրանում Վաչագան Բարեպաշտը։

Վաչագան թագավորի բարենորոգչական գործունեության շնորհիվ բարգավաճում են եկեղեցաշինությունը և դպրոցաշինությունը: Վաչագան Բարեպաշտ արքան ստեղծում է «Սահմանադրություն կանոնական»–ը, որը եպիսկոպոսների, քահանաների և ազատների համաձայնությամբ ընդունվում է Աղուենի կանոնադիր ժողովում: Այն համաշխարհային և հայ իրավագիտության պատմության մեջ վաղ կանոնագրություններից է։ Մովսես Կաղանկատվացու գնահատմամբ՝ Վաչագան Բարեպաշտը «եղավ աստվածագիտության լույսի դուռ և բազմազան բարիքների երջանիկ օրինակ»:

  • Քրիստոսի բնության բացատրության ի՞նչ ուսմունք է դավանում Հայոց եկեղեցին։ Ե՞րբ և ինչպե՞ս առաջացան քաղկեդոնական և հակաքաղքեդոնական ուղղությունները։ Ե՞րբ և ո՞վ է հրավիրել Դվինի 506թ․ ժողովը, ի՞նչ որոշում ընդունվեց։

Հայ առաքելական եկեղեցին մշտապես պահպանել է Քրիստոսի մի բնության մասին ճշմարիտ դավանաբանությունը՝ հենվելով տիեզերական առաջին երեք ժողովների վճիռների վրա: Հայ եկեղեցին չէր մասնակցել Քաղկեդոնի IV ժողովին (451 թ.), որն ընդունել էր Քրիստոսի՝ «մի անձ, երկու բնություն» բացատրությունը: Այդ բանաձևի հետևորդները հետագայում կոչվեցին քաղկեդոնականներ կամ երկաբնակներ:

Վահան Մամիկոնյանից հետո իշխանությունը VI դ. սկզբին անցնում է նրա եղբորը՝ Վարդ Պատրիկին։ Հայոց կաթողիկոս Բաբգեն Ա-ն Դվինում 506 թ. ժողով է գումարում՝ Հայ առաքելական եկեղեցուն ենթակա վրաց, աղվանից հոգևորականների և նեստորականներից Պարսկաստանում նեղվող քրիստոնյաների ներկայացուցիչների մասնակցությամբ: Դվինի առաջին ժողովը դատապարտում է նեստորականների գործողությունները և Նիկեայի ժողովի դավանաբանության վրա հաստատված գրություն է կազմում ու հանձնում Պարսկաստանից եկած քրիստոնյաներին: Ժողովում ուղենշվում է Հայ եկեղեցու դավանաբանական ինքնուրույնությունը:

  • Ի՞նչ նպատակով և ի՞նչ միջոցառումներ իրականացրեց Հուստինիանոս 1-ինը․ ի՞նչ հետևանքներ դրանք ունեցան։ Ներկայացրե՛ք հայերի հակաբյուզանդական ապստամբությունն ու խռովությունը։

Հուստինիանոս I–ը, կայսրության կառավարումը կենտրոնացնելու և հայ նախարարների ներքին կառավարման համակարգը քանդելու նպատակով Արևմտյան Հայաստանում իրականացնում է մի շարք միջոցառումներ, որոնք ծանրացնում են հայության վիճակը: Կայսրը 530–531 թթ. ռազմավարչական բաժանում է կատարում, խախտում Արևմտյան Հայաստանի իշխանական տների համակարգը՝ կառավարումը հանձնելով բյուզանդական զինվորական պաշտոնյաներին: 536 թ. հրապարակած օրենքով Արևմտյան Հայաստանի նախկին նահանգներից և հայկական հինգ ինքնուրույն իշխանություններից ստեղծում է Առաջին Հայք (կենտրոնը՝ Հուստինիանուպոլիս), Երկրորդ Հայք (Սեբաստիա), Երրորդ Հայք (Մելիտինե) և Չորրորդ Հայք (Մարտիրուպոլիս) նահանգները:

Բյուզանդական կայսրության լուծը ծանրանում է: Հայոց իշխան Համազասպին զրպարտելով և սպանելով՝ կայսեր մտերիմներից Ակակիոսը հայերի նկատմամբ բռնություններ է գործադրում: 539 թ. հայերը Հովհաննես Արշակունու և նրա որդու՝ Արտավանի գլխավորությամբ ապստամբում ու սպանում են Ակակիոսին: Հուստինիանոսն ուղարկում է Սիտտաս զորավարի զորքը: Ճակատամարտում նրան նիզակով սպանում է ապստամբության ղեկավար Արտավան
Արշակունին: Բյուզանդացիները դավադրաբար սպանում են Հովհաննես Արշակունուն: Ապստամբները հարկադրաբար դիմում են Խոսրով Անուշիրվանին: Օգտվելով առիթից՝ պարսից արքան 540 թ. Բյուզանդիային պատերազմ է հայտարարում: Ռազմական գործողությունները ավերածություններ են պատճառում Հայաստանին:

  • Ի՞նչ որոշում ընդունեց 554թ․ գումարված Դվինի երկրորդ ժողովը։ Ի՞նչ քաղաքականություն էին վարում պարսիկները հայերի նկատմամաբ։ Ներկայացրե՛ք 571-572 թթ․ ամստամբության ընթացքը։

Ազգային–եկեղեցական խնդիրներով մտահոգ հայոց կաթողիկոս Ներսես Բ Բագրևանդացու ջանքերով 554 թ. գումարվեց Դվինի երկրորդ ժողովը: Այն վերջնականապես հաստատեց Հայ առաքելական եկեղեցու ազգային ինքնուրույնությունը: Դվինի ժողովների (VI դ.) որոշումները պաշտպանում էին Հայ եկեղեցու դավանաբանությունը թե՛ պարսից արքունիքի հովանավորած նեստորականության և թե՛ բյուզանդական եկեղեցու ոտնձգություններից:
564 թ. Հայաստանում պարսիկ մարզպան Սուրենի նշանակումով ավելի ծանրացան հարկերն ու տուրքերը, վարչական և կրոնական ճնշումները: Դվինում փորձ արվեց հիմնելու զրադաշտական պաշտամունքի մի ատրուշան։

Հայերը 571 թ. ապստամբում են՝ Վասակ Մամիկոնյանի մյուս որդու՝ Վարդանի (Վարդան Կրտսեր) գլխավորությամբ: Ապստամբները 572 թ. փետրվարին ազատագրում են Դվինը: Կռվի ժամանակ Սուրեն մարզպանը սպանվում է Դվինում: Ապստամբներից ոմանք գնում են Բյուզանդիա: Կայսրը օգնական զորք է ուղարկում, և Վարդանը ջախջախում է պարսիկներին: Հայաստան ներխուժած պարսից զորավար Միհրանի 20–հազարանոց զորքը պարտվում է Խաղամախյայի ճակատամարտում:

  • Որտեղո՞վ էր անցնում պարսկա-բյուզանդական 591թ․ սահմանագիծը։ Ի՞նչ միջոցներով էին Պարսկաստանն ու Բյուզանդիան ջլատում հայոց ռազմական հզորությունը։

Բյուզանդիայի և Պարսկաստանի միջև գտնվող երկրները վարչաքաղաքական խոշոր փոփոխություններ են կրում 591 թ. պարսկաբյուզանդական բաժանումով: Դա հատկապես վերաբերում է Հայաստանին:

Հայաստանի 591 թ. բաժանումով երկրի մեծ մասն անցավ Բյուզանդիային: Խոսրովը զիջումներ էր կատարել հիմնականում ի հաշիվ Հայաստանի: Նոր միացրած և նախկին հայկական տարածքներից ու հարակից երկրամասերից բյուզանդացիները կազմավորում են մի շարք խոշոր նահանգներ՝ «Մեծ մասն Մեծ Հայոց» (տարածվում էր մինչև Սև ծովի ափերը), «Մասն Մեծ Հայոց» (Բարձր Հայք), «Չորրորդ Հայք կամ Վերին Միջագետք» և «այլ Չորրորդ Հայք», «Մեծ Հայք» (Տուրուբերան), «Խորագոյն Հայք» (Տայք), «Ներքսագոյն Հայք» (Այրարատ նահանգի մեծ մասը) և այլ նահանգներ:

Հայ զորավարները հաճախ ապստամբում էին: Նրանցից էր Սմբատ Բագրատունին, որը ազատագրական շարժում էր սկսել հայրենիքում: Նա ցանկանում էր մնալ ու պայքարել Հայաստանի ազատագրման ու թագավորության վերականգնման համար, այլ ոչ թե կռվել նվաճող պետությունների հեռավոր սահմաններում: Կայսրը հրամայում է Սմբա տին ու նրա զինակիցներին ձերբակալել և նետել կրկեսի գազանների առջև: Սմբատը նախ բռունցքի հարվածով սպանում է արջին, հետո փախուստի է մատնում ցուլին, ապա խեղդում է առյուծին: Կայսրը հանդիսականների պահանջով ազատում է նրան:

Posted in Պատմություն 10

Հայոց արշակունյան թագավորության մայրամուտը

Posted on by khalvina

Ո՞վ հաջորդեց Պապ թագավորին, ինչո՞վ էր նա հայտնի։ Ի՞նչ եղավ Մուշեղ Մամիկոնյանի հետ։ Մեկնաբանե՛ք նրա վերջին խոսքերը։

Պապ թագավորից հետո Մեծ Հայքի գահ բարձրացավ նրա ազգական Վարազդատը (374–378 թթ.)։ Նա երկար ժամանակ ապրել էր Հռոմում՝ խուսափելով պարսից արքա Շապուհի հետապնդումներից։ Հռոմում գտնվելու ընթացքում Վարազդատը աչքի էր ընկել որպես օլիմպիական խաղերի հաղթող, ինչի շնորհիվ հայտնի էր դարձել։ Քանի որ նա երիտասարդ էր և պետական կառավարման փորձ չուներ, երկրի պաշտպանությունն ու բանակի ղեկավարումը հիմնականում իրականացնում էր սպարապետ Մուշեղ Մամիկոնյանը։ Վերջինս ոչ միայն ղեկավարում էր բանակը, այլև սահմանների պաշտպանությունն էր կազմակերպում և խորհուրդներ տալիս թագավորին։ Նա կողմ էր Հռոմեական կայսրության հետ ռազմական համագործակցության ամրապնդմանը՝ Սասանյան Պարսկաստանի վտանգին դիմակայելու նպատակով։

Սակայն արքունիքում կային ուժեր, որոնք թշնամաբար էին տրամադրված Մուշեղի նկատմամբ։ Նախարար Բատ Սահառունին, ով ժամանակին Վարազդատի դաստիարակն էր, ցանկացավ տիրանալ սպարապետության պաշտոնին։ Նա թագավորին համոզեց, թե Մուշեղը մասնակցություն է ունեցել Պապի սպանությանը և ցանկանում է գահ բարձրանալ։ Արդյունքում կազմակերպվեց դավադրություն, և խնջույքի ժամանակ Մուշեղ Մամիկոնյանը սպանվեց։

Նրա վերջին խոսքերը՝ «Իմ այդքան ծառայությունների ու թափած արյան հատուցումը սա եղավ… Երանի թե այս մահը ձիու վրա ինձ հասներ», արտահայտում են նրա ցավն ու հիասթափությունը։ Նա ցանկանում էր մահանալ մարտի դաշտում՝ որպես հերոս, այլ ոչ թե դավադրության զոհ դառնալ։ Այդ խոսքերը վկայում են նրա զինվորական արժանապատվության և հայրենասիրության մասին։

Ներկայացրե՛ք Մանվել Մամիկոնյանի գործունեությունը։ Ե՞րբ և ինչո՞ւ Արշակ III-ը հեռացավ Հայաստանի արևմտյան մասից։ Ի՞նչ քայլեր ձեռնարկեց Խոսրով IV-ը երկրի միավորման համար։

Մուշեղի մահից հետո Պարսկաստանից հայրենիք վերադարձավ Մանվել Մամիկոնյանը։ Նա ստանձնեց Մամիկոնյան տոհմի ղեկավարությունը և սպարապետի պաշտոնը։ Մանվելը պահանջեց, որ Վարազդատը հեռանա Հայաստանից, և ի վերջո վերջինս ստիպված լքեց երկիրը։ Բատ Սահառունին և Մուշեղի սպանությանը մասնակցած մյուս անձինք մահապատժի ենթարկվեցին։ Մանվել Մամիկոնյանի հովանավորությամբ գահ բարձրացան Պապի որդիները՝ Արշակ III-ը և Վաղարշակը։

Արշակ III-ը (378–387 թթ.) իշխեց բարդ պայմաններում։ 387 թ. Հայաստանը բաժանվեց Հռոմեական կայսրության և Սասանյան Պարսկաստանի միջև։ Արշակ III-ը հեռացավ երկրի արևմտյան հատված, որը անցել էր հռոմեական տիրապետության տակ, և այնտեղ էլ մահացավ։

Խոսրով IV-ը, որը իշխում էր Արևելյան Հայաստանում, փորձեց վերամիավորել երկիրը։ Նա որոշ ժամանակ հարկ վճարելով՝ պահպանեց իշխանությունը նաև արևմտյան մասում։ Բացի այդ, առանց պարսից արքայի համաձայնության կաթողիկոս նշանակեց Սահակ Պարթևին՝ նպատակ ունենալով ամրապնդել ներքին միասնականությունը։ Սակայն նրա ինքնուրույն քաղաքականությունը առաջացրեց պարսից արքա Շապուհ III-ի դժգոհությունը, և Խոսրովը ձերբակալվեց ու տարվեց Պարսկաստան։

Ո՞վ էր Վռամշապուհը։ Ի՞նչ արդյունքներ ունեցավ նրա քաղաքականությունը։

Վռամշապուհը Խոսրով IV-ի եղբայրն էր և իշխեց 388–414 թթ։ Նրա կառավարման շրջանը համեմատաբար խաղաղ էր։ Չնայած Հայաստանը շարունակում էր մնալ բաժանված և ենթակա արտաքին ազդեցություններին, երկրի ներսում պահպանվեց կայունություն։ Վռամշապուհի օրոք ստեղծվեցին մշակութային զարգացման նպաստավոր պայմաններ, ինչը հետագայում կարևոր դեր ունեցավ ազգային կյանքում։

Ի՞նչ իրավիճակ էր Մեծ Հայքում Արտաշես Արշակունու օրոք։ Ի՞նչ դիրք ուներ Սահակ Պարթևը։ Ինչպե՞ս գահազրկվեց Արտաշեսը։

Վռամշապուհի մահից հետո գահ պետք է բարձրանար Արտաշեսը, սակայն նա դեռ անչափահաս էր։ Երկրում ստեղծվեց քաղաքական անկայուն վիճակ։ Պարսից արքունիքը միջամտեց և ժամանակավորապես գահ բարձրացրեց Խոսրով IV-ին, բայց նա շուտով մահացավ։ Այնուհետև պարսից արքան իր որդուն՝ Շապուհին, նշանակեց Հայաստանի կառավարիչ, սակայն նրա կառավարումը դժգոհություն առաջացրեց։

422–428 թթ. իշխեց Արտաշես Արշակունին։ Մի խումբ նախարարներ, դժգոհ լինելով նրա քաղաքականությունից, պարսից արքունիք ներկայացրին մեղադրանքներ, թե թագավորն ու կաթողիկոս Սահակ Պարթևը կողմնակից են Բյուզանդիային։ Պարսից արքա Վռամ V-ը կանչեց նրանց Տիզբոն և քննություն անցկացրեց։ Արդյունքում 428 թ. Արտաշեսը գահազրկվեց և աքսորվեց, իսկ Սահակ Պարթևը զրկվեց պաշտոնից։

Ի՞նչ հետևանքներ ունեցավ Արշակունիների թագավորության անկումը։

428 թ. Արշակունիների թագավորության անկումով ավարտվեց հայկական միապետական պետականության մի փուլը։ Սակայն պետական ավանդույթները ամբողջությամբ չվերացան։ Երկրի կառավարման հիմնական դերակատարները դարձան նախարարական տոհմերը, որոնց միջոցով պահպանվեց ներքին ինքնակազմակերպումը և ազգային ինքնությունը։

Posted in English 10

English

Posted on by khalvina

Assignments for 05.03.26
Navigate B1+ Reading Shallows page 10, Book review page 11, ex 11
Learn new words and be ready to discuss in class.

The internet, and especially Skype, has improved communication with friends who live abroad.

The development of smartphones has made a huge difference to the way we all access information.

I am always extremely careful about my personal security online.

I think I’m lucky because I’ve always had a very close relationship with my sister.

I don’t have gym membership because I can’t afford the time.

Many people think the government should have some control over the information we can get on the internet.

The internet offers great opportunities for finding employment.