Ալվինա Խարազյան

6. Ընդգծե՛լ այն ածականները, որոնց գերադրական աստիճանը
–գույն մասնիկով չի կազմվում։
Ցածր, կարմիր, շեկ, վատ, թանկ, լավ, ուժեղ, սուր, ազնիվ, զվարթ, հաստ, խոշոր, հին,
երեկ, կոշտ, ուրախ, նոր, սև, քաղցր։

7. Տրվածներից որն է ածական:
Կրակ
Հնչուն
Հնչյուն

Հոտավետ
Գեղջուկ
Պատճառ

Կարգ
Ժայռափոր
Տնակ

8. Ըստ կազմության` տրված ածականները բաժանի՛ր չորս խմբի՝ պարզ, բարդ, ածանցավոր, բարդածանցավոր:
Սաղարթախիտ, փոքր, համեղ, բուրավետ, կարգազանց, անջրդի, առևտրական, հոգևոր, հողային, աշխարհազորային, ոսկենկար, սպիտակ, նազելի, միջմոլորակային, գիշակեր, բյուրավոր, պահեստային, տնտեսական, վարչական, մարդաշատ:

Պարզ-փոքր,հոգևոր,սպիտակ,
Բարդ-Սաղարթախիտ,կարգազանց,գիշակեր,մարդաշատ,ոսկենկար,
Ածանցավոր-համեղ,անջրդի,առևտրական,հողային,վարչական,պահեստային,տնտեսական,նազելի,բյուրավոր
Բարդածանցավոր-միջմոլորակային,աշխարհազորային,

9. Տրված բայերից ածականներ կազմի՛ր և ընդգծի՛ր  ածականակերտ ածանցները:
Համոզել, սիրել, գրավել, կախարդել, նվիրել, հուզել, զայրանալ, սարսափել, նեղանալ, պարծենալ:

Համոզել-համոզիչ
սիրել-սիրած
գրավել-գրավիչ
կախարդել-կախարդող
նվրել-նվիրված
հուզել-հուզիչ
զայրանալ-զայրացկոտ
սարսափել-սարսափած
նեղանալ-նեղացկոտ
պարծենալ-պարծենկոտ

1.Տրված գոյականները ածանցների օգնությամբ դարձրու ածականներ:
Գիր-գրական, հուր-հրեղեն, աղջիկ-աղջկական, անուն-անանուն, կարգ-կարգային, գիշեր-գիշերային, ցավ-ցավոտ, վարձ-վարձով, ապակի-ապակյա, շող-շողացող, դաս-դսարան, հույզ-հուղական, աշուն-աշնային, հրապույր-հրապուրից, ժպիտ-ժպտացող, մայր-մայրական:
2. Առաջին և երկրորդ շարքերի համապատասխան արմատներով կազմիր 6 բարդ ածական:
ա. հաստ, թանկ, խիստ, տերև, առատ, հորդ
բ.  շունչ, զուրկ, ձեռն, արժեք, բուն, առատ:
Թանկարժեք,հաստաբուն,խստաշունչ,տերևազուրկ,հորդառատ,առատաձեռն․

ա. նախշ, փուշ, սև, դառը, արագ, գիրկ
բ.  համ, հեր, վազք, տերև, զարդ, բաց:
Նախշազարդ,փշատերև,գրկաբաց,արագավազ,դառնահամ,սևահեր․

3. Առաջին շարքի ածականների հականիշները գտիր երկրորդ շարքում:
ա. անարի, գթառատ, անգեղ, անարատ, հնազանդ, դյուրին, զվարթ
բ.  չքնաղ, չարաբարո, արի, ըմբոստ, թախծոտ, պիղծ, խրթին:
Անարի-արի
գթառատ-չարաբարո
անգեղ-չքնաղ
անարատ-պիղծ
հնազանդ-ըմբոստ
դյուրին-խրթին
զվարթ-թախծոտ

4.Բառախմբում առանձնացրու հոմանիշ ածականների 5 եռյակ:

Կոպիտ– բիրտ-կոշտ, զայրացկոտ-բարկացկոտ-ցասկոտ, նրբանկատ- շրջահայաց-խոհուն, կատաղի, ամբարտավան-մեծամիտ-գոռոզ մոլեգին – կատաղի-վայրագ.

5. Տրված առածներում կետերի փոխարեն տեղադրիր հականիշ ածականները:

Անճոռնի ճուտիկը սիրուն կարապ կդառնա: (սիրուն, անճոռնի)
Ասելը հեշտ է, անելն է դժվար: (հեշտ, դժվար)
Վատ կտորից լավ վերարկու չես կարի: (լավ, վատ)
Ժլատի փորը դատարկ է, գրպանը՝ լիքը: (լիքը, դատարկ)
Չքավորի գրպանը լիքը ՝, սիրտը՝ դատարկ: (լիքը, դատարկ

1. 

ա) x⁴y⁴
բ) 1000a³
գ) 27b³c³
դ) x³y³z³
ե) 16a²b²c²|
զ) 256a⁴b⁴
է) 32a⁵b⁵
ը) 9/4 a²

2.

ա) 8x²y⁴
բ) a⁴b³
գ) a⁵b⁴c³
դ) 3x⁴y⁵z³
ե) a³x⁴
զ) a⁶b⁵

3.

ա) (ab)⁴
բ) (3x)³
գ) (0,7b)²
դ) -(2xy)³
ե) (9x²y²)²
զ) (2y)⁵
է) (2a)⁴
ը) (4a)²
թ) (2m)³

4.

ա) a¹²
բ) x¹⁰
գ) x⁵y³z
դ) b²c³d⁸
ե) 9a⁶
զ)

5.

ա) a⁷
բ) a²
գ) a³
դ) a^n-1
ե) a⁸
զ) a⁹

6. 

ա) x⁸¹y¹⁶
բ) 8a⁸
գ) 2a⁸

7.

ա) 6a²b
բ) 8b²c⁵
գ) 9c²t³
դ) 14x⁴y⁵
ե) 6x⁴y³
զ) 0

Թեմա՝ Ամբողջ ցուցիչով աստիճանի գաղափարը
Դիտարկենք դրական ցուցիչի դեպքը/ անցել ենք նախորդ ուսումնական տարում/

1. Միանդամը ներկայացրեք ավելի կարճ գրելաձևով.

ա) 2xxxbb=2x³b²
բ) 4aaaayyyc=4a⁴y³c
գ) xxyxxy=x⁴y²
դ) xx17yyy=x²17y³
ե) kkkk=k⁴
զ) a^2a^ 3=a⁵
է) b^4 b=b⁵
ը) c^3 c^3=c⁶
թ) 14abc^2b^2a^3c^3=14a⁴b³c⁵

2.  Միանդամը ներկայացրեք ավելի կարճ գրելաձևով.

ա) (−3)b²=-3b²
բ) 4a³=4a³
գ) (−2)b^2 b5=-10b³
դ) 3a a a a a a ⋅ 2=6a⁶
ե) pa^ 2 ⋅ (−1)p^3 a=-p⁴a³
զ) ararat=a³r²t

3.  Բազմապատկեք միանդամները.
ա) 3ab ⋅ 2a=6a²b
բ) 8bc^4 ⋅ bc=8b²c⁵
գ) 9c t^2 ⋅ 10ct=90c²t³
դ) 7x^2 y ⋅ 2x ^2 y^4=14x⁴y⁵
ե) 1,5x ^3 y ⋅ 4 x y^2=6x⁴y³
զ) a^15  ⋅ 20а^9=20a²⁴

4. Համեմատեք թվային արտահայտությունների արժեքները.
ա) (2^4 )^ 2 > 2^4 x2
256>32
բ) (3^2 ) ^2 >  3^2 x2
81>18
գ) (5^2 )^ 4 > 5^2 x 4
390625>100
դ) (4^3 )^ 2 > 4^3 x 2 
4096>128

5. Աստղանիշի փոխարեն ընտրեք այնպիսի միանդամ, որ ստացվի ճիշտ հավասարություն. 

ա) 2a^2 b  x  7a³b = 14a^5 b^2
բ) 14a^2 c^3   x 3a⁴c^-2b⁵ = 42a^6 cb5
գ) 4bc³ x 17b^3 c^4 = 68b^4 c^7
դ) 8а² c⁷x 11a^3 c^2 = 88a^5 c^9 :

6.Հաշվեք
ա) 3 x(−2)^ 2=12
բ) −4 x (−3) ^3=108
գ) −(−3) ^3=27
դ) −(−2)^ 3=8
ե) −(−0,3)^ 2=0,9
զ) −(−0,5)^ 3=0,125
է) (−3^2 )^2=81
ը) (−1)^ 20237=-1

Օրվա խնդիրը։
Գինեգործը իր ունեցած 420 դույլ գինուց վաճառեց 6 անգամ ավելի շատ դույլ գինի, քան իր մոտ մնաց։ Նա որքա՞ն դրամ վաստակեց, եթե յուրաքանչյուր 5 դույլ գինին վաճառեց 2500 դրամով։
Գինեգործի մոտ մնաց x դույլ գինի հետևաբար վաճառեց 6x գինի
x+6x=420
7x=420
x=60
Վաճառել է` 6×60=360դույլ
360։5=72
2500×72=180000դրամ
Պատ․՝180000դրամ։

Գործնական աշխատանք, 8-րդ դասարան, 16.10-20.10»

Հայոց լեզու

Հայոց լեզու 09.10-13.10

Առաջադրանքների փաթեթ, 8-րդ դասարան, 02.10-06.10

Առաջադրանքների փաթեթ, 31.10․2023

Առածներ և ասացվածքներ Քանաքեռի բարբառով

8.Բառաշարքում առանձնացրու հոգնակի թվով դրված գոյականները և նշիր հոգնակիի վերջավորությունները:

Հայրենասեր, պատվեր, հայեր, լապտեր, եթեր, սարեր, ստվեր, նվեր, լվեր, արկղեր, լրաբեր, կայքեր, պատկեր, ստեր, երկնաքեր, խոսքեր, դարեր, մտքեր: 

9. Բառաշարքում գտիր իրար համարժեք զույգերը: 

Բուլկի-հացիկ
պոնչիկ-փքաբլիթ
կողիկ-կոտլետ
մարկետ-խանութ
բազար-շուկա
աղցան-սալաթ
բագաժ-ուղեբեռ

10. Տրված ածականներն ըստ հոմանիշության բաժանի՛ր հինգ խմբի:

Դժբախտ, հին, փնթփնթան, հնամենի, անկայուն, տոկուն, երերուն, թշվառ, դիմացկուն, հնօրյա, դժգոհ, անբախտ, պինդ, հինավուրց, չարաբախտ, ամուր, վաղեմի, անհաստատ, խախուտ, դժկամ, ապերջանիկ, տարաբախտ, դողդոջուն:

Դժբախտ-թշվառ, անբախտ, չարաբախտ, ապերջանիկ, տարաբախտ
Հին-հնամենի, հնօրյա, հինավուրց, վաղեմի
Փնթփնթան-դժգոհ
Անկայուն-երերուն, անհաստատ, խախուտ, դողդոջուն
Տոկուն-դիմացկուն, պինդ, ամուր

11. Տրված բայերն ըստ հոմանիշության բաժանի՛ր հինգ խմբի:

Շրջել, խորհրդածել, կողոպտել, խենթանալ, արտասվել, մտածել, գողանալ, ցնորվել, մտորել, շրջագայել, հափշտակել, մտմտալ, թալանել, խելագարվել, խորհել, հեկեկալ, ցնդել, հեծկլտալ, ողբալ, հիմարանալ, գռփել, թափառել, լալ, գժվել, պտտել:

Շրջել-շրջագայել, թափառել, պտտել
Խորհրդածել-մտածել, մտորել, մտմտալ, խորհել
Կողոպտել-գողանալ, հափշտակել, թալանել, գռփել
Խենթանալ-ցնորվել, խելագարվել, ցնդել, հիմարանալ, գժվել
Արտասվել-հեկեկալ, հեծկլտալ, ողբալ, լալ

Ընտանիք

Ընտանիք մի երևույթ է, որտեղ կա շատ մեծ իմաստ, ջերմություն և սեր։ Սա այնպիսի թեմա է, որի մասին ընթերցելը հաճելի և հետաքրքիր է շատերին։ Մենք մեր առաջին քայլերը կատարում ենք ընտանիքի անդամների շնորհիվ, նրանք այն մարդիկ են, ովքեր, անկախ իրավիճակից և այլ հանգամանքներից, հստակորեն կկանգնեն կողքիդ, կօգնեն, երբ դրա կարիքը ունենաս, ուժ կտան, երբ կթուլանաս և անկախ նրանից, որ կլինեն երբեմնի չհասկացված խոսակցություններ, դա մյուս վայրկյանին հօդս կցնդի։ Անձամբ ինձ համար ընտանիքը ամենավեհագույն և նշանակալից արժեքն է կյանքում, որը միշտ քո կողքին է, որին դու պետք ես՝ անկախ քո տեսքից, մտածելակերպից։ Մանավանդ հայերիս համար ընտանիքը սրբություն է և ամեն մի անդամ՝ մեր մասնիկը։ Շատերս լսած կլինենք այս արտահայտությունը՝ «Երեխան ընտանիքի հայելին է»։

Ազգ

Ազգ» հասկացությունը կարելի է սահմանել` ելնելով երկու տարբեր դիրքորոշումներից: Ազգը էթնիկական ունի նույն ծագումը, լորում առկա է ազգային ինքնության կամ պատկանելության գիտակցությունը: Այս սահմանման մեջ նշված հատկություններից որևէ մեկի կամ մի քանիսի բացակայությունը, սակայն, ամբողջովին չի ջնջում կամ բացառում ազգային պատկանելության իրավունքը, այլ տվյալ բանաձևման համապատասխան` այդ պատկանելության թերի լինելն է մատնանշում: Մակերեսային ընկալումով` ազգային պատկանելությունը կապվում է սոսկ էթնիկական ծագման հետ, սակայն այդ պատկանելությունն ամբողջական է դառնում միայն վերը թվարկված հատկությունների առկայությամբ:Մեկ այլ դիրքորոշմամբ` ազգը ոչ թե էթնիկական նույն ծագումն ունեցող ժողովուրդն է, այլ այն մարդկանց համախմբումը, ովքեր միևնույն հայրենիքն ունեն, նույն մշակութային արժեքների կրողներն են հանդիսանում և իրենց համարում են որպես այդպիսին: Այս դիրքորոշման մեջ առանձնակի չի կարևորվում էթնիկական ծագման, լեզվի գործոնը, և առաջնային է համարվում պատկանելության զգացման, գիտակցության կարևորությունը:

Մշակույթ

Մշակույթը հասարակության և մարդու պատմական զարգացման որոշակի մակարդակ է, որն արտահայտվում է մարդկանց գործունեության և կյանքի կազմակերպման ձևերով ու տիպերով։ Հասկացությունն օգտագործվում է որոշակի պատմական դարաշրջանների, հասարակական-տնտեսական ֆորմացիաների, կոնկրետ հասարակարգերի, ազգությունների, ազգերի, ինչպես նաև կյանքի ու գործունեության առանձնահատուկ եղանակների զարգացման մակարդակը բնութագրելու համար։ Մշակույթը կենտրոնական հայեցակարգ է մարդաբանության մեջ և ներառում է այն բոլոր երևույթները, որ սոցիալական ուսուցման միջոցով փոխանցվում են մարդկային հասարակություններում։

Գրի՛ր տրված բառերի նույնարմատ հականիշները:

Օրինակ՝

կարևոր – անկարևոր,

Անհրապույր–հրապուրիչ, հաճելի–տհաճ, մարդկային–անմարդկային, տգետ–գիտուն, դուրեկան–անդուր, ուշադիր–անուշադիր, արժանի–ապարժան, թևավոր–անթև, ախորժելի–անախորժ, գունեղ–անգույն, բնական–անբնական, խելոք–անխելք, կարևոր–անկարևոր, լուրջ–անլուրջ, անամպ–ամպամած, տեղյակ–անտեղյակ, լուսավոր–անլույս, գերակշռել–թերակշռել, խոսուն–անխոս:

65.  Առածները լրացրո՛ւ ընդգծված բառերի հականիշներով:

Չկա չարիք առանց բարիք :

Ջրի բերածը ջուրը կտանի:

Տերովին տերն է պահել,անտերին  գայլն է կերել:

Մտնելուց առաջ միտք արա, թե ոնց դուրս կգաս:

Ինչքան գետնի երեսն է, յոթ էնքան գետնի տակն է:

Համակարգը լուծելու տեղադրման եղանակը։
1.
{y+2x=7
{3x+y=11
(4;-1)

2.
{2x+y-1=0
{y+5x-16=0
(5;-9)

3.
{3x-4y=100
{x-8y=0
(40;5)

4.

{x+2y-14=0
{x+3y-7=0

5.

{x-y=2
{x+y=6
(4;2)

6.
{x+4y-2=0
{10y+x=14
(-6;2)

7.
{3x-2y=88
{x=8y
(32;4)

8.
{x-2y=3
{x+3y=25

Օրվա աշխատանքը։
Կրկնողություն
1. Բարձրացրեք քառակուսի

ա) a²-2ab+b²
բ) x²-6x+9
գ) m²-2m+1
դ) p²+10p+25
ե) 4a²-12a+9
զ) 9y²-24y+16

2. Բարձրացրեք քառակուսի

ա) m²+2mn+n²
բ) x²+4x+4
գ) y²+8y+16
դ) p²+2p+1
ե) 4x²+4x+1
զ) 9a+12a+4
է) 9m²+30mn+25n²
ը) 9x+24xy+16y²

3. Լուծիր գծային հավասարումների համակարգը

ա)
(3;1)

բ)
(-2;11)

գ)
(3;1)

դ)
(4;-5)