Ալվինա Խարազյան

236. Ընդգծված պատճառական բայաձևերը փոխարինի՛ր հոմանիշներով:
Հասկանալ տվեց (հասկացրեց), որ ինքն այլևս չի հավատում նրա խոսքին:
Հրեշին միայն իր հաստատակամությամբ ու համառությամբ հեռանալ տվեց (հեռացրեց) այդ կողմերից:
Իմանալ տվեց (իմացրեց),  որ շուտով գալու է:
Զգացրեց (զգալ տվեց), որ այլևս չի ուզում խոսել:
Վտանգի մասին բոլորին զգուշացրեց (զգուշանալ տվեց), որ քաղաքից հեռու չգնան:

237. Սխալ կազմած պատճառական ձևերը դո՛ւրս  գրիր և ուղղի՛ր:

Վախեցնել տալ, խոսել տալ, բարկանալ տալ, համոզեցնել, ապրեցնել տալ, ներեցնել, փրկեցնել, նախանձել տալ, թվացնել, փայլեցնել, բանեցնել տալ, հայտարարել տալ, անել տալ, ցավեցնել տալ, ափսոսել տալ, սիրել տալ, մտածեցնել, ճանաչեցնել, պայթեցնել տալ, խնդրել տալ:

Վախեցնել տալ-Վախեցնել
ապրեցնել տալ-ապրել տալ
բանեցնել տալ-բանեցնել
ցավեցնել տալ-ցավել տալ
պայթեցնել տալ-պայթել տալ

238. Սխալ կազմած պատճառական ձևերը գտի`ր և ուղղի՛ր:

Առավոտից իրիկուն, հետո էլ նորից միրչև առավոտ աշխատեցնել է տալիս, մինչև որ մշակն էլ չի դիմանում: Զգացնել տվեց, որինքը բնավ էլ համաձայն չէ մեր որոշմանը: Մեզ այսքան սպասեցնել տվեց, ինքն իր համար ման է գալիս: – Հասկացնել կտամ, թե ես ով եմ,- զայրացած գոռգոռում էր նա: Երբ բոլոր ընդդիմախոսներին լռել տվեց ու համոզեց, սկսեց ուրիշ բանի մասին խոսել:

Աշխատեցնել է տալիս-աշխատել է տալիս

Զգացնել տվեց-զգացրեց

Սպասեցնել-սպասեցրեց

Հասկացնել կտամ-հասկանալ կտամ

Փորձի գործընթացը։

Սկզբում վերցնում ենք ֆիլտրը տեղադրում ենք երկաթե տակացու վրա և ֆիլտրի վրա լցնում (KMno4)-Մարգանցովկա) ջուր և գլիցերին և այդ ամենը իրա հետ խարռնելուց սպասում ենք և առաջանում է ծուխ այնուհետև կրակ։

1. Պնդումներից յուրաքանչյուրի դիմաց նշել ճիշտ է, թե՞ սխալ.(1 միավոր)

1. եթե ∠B = ∠C, ապա  AB = AC ճիշտ է
2. եթե ∠C < ∠A, ապա AB < BC ճիշտ է
3. եթե AC > BC, ապա ∠A > ∠B սխալ է
4. АBC եռանկյան մեջ  տեղի ունի այս անհավասարությունը՝  AC< AB+ BC ճիշտ է
   

 2. 18 սմ պարագծով եռանկյան  մեջ AB= 7սմ, AC = 6սմ։
Նշվածներից որն է ճիշտ.       (1 միավոր)

1. ∠A= ∠C > ∠B սխալ է
2. ∠C < ∠B< ∠A սխալ է
3. ∠A > ∠B > ∠C սխալ է
4. ∠A > ∠C> ∠B սխալ է
   
   

 3. Ո ՞ր տվյալներով ABC  եռանկյուն  գոյություն  ունի.                                                             (1 միավոր)

1. ∠A = 92^Օ, ∠C = 88° սխալ է
2. ∠A = 32°, ∠B=97°, ∠C = 41° սխալ է
3. AB = 6, AC =11, BC= 5 սխալ է
4. AB= 4,  AC = 11, BC= 14 ճիշտ է
   

4. Հավասարասրուն  եռանկյան պարագիծը 29 սմ է, իսկ մի կողմը՝ 7 սմ։ Գտնել եռանկյան անհայտ կաղմերը։                                                  
(1 միավոր)

(29-7)։2=11,11

5.ABC  հավասարակողմ  եռանկյան  AC կողմի  վրա նշված է М միջնակետը։ Գտեք АBM եռանկյան ամենամեծ կողմը։         
(1 միավոր)

AB

6. Ուղղանկյուն եռանկյան  սուր անկյուններից մեկը 22 աստիճան է։ Համեմատեք ուղղանկյուն եռանկյան  կողմերը։
(1 միավոր)

Ամենափոքր կողմը 22° դիմացի էջն է իսկ ամենամեծ կողմը ներքնաձիգ։

7.ABC  եռանկյան AE  կիսորդը և BH բարձրությունը հատվում են Օ կետում։  Գտնել AOH եռանկյան բոլոր անկյունները նշել  AOH եռանկյան ամենափոքր կողմը, եթե  
∠A= 52° 
(1 միավոր)

26°,90°,64° ամենափոքր կողմը OH

Թեմա՝ Բազմություններ

Առաջադրանքներ
1. Գրիր երկու տարր ունեցող որևէ  բազմություն:
A={a,b}
2. Գրիր երեք տարր ունեցող որևէ  բազմություն:
{a,b,c}
3. Գտիր վերը նշված  բազմությունների հատումը, քանի՞ տարր եղավ։
{a.b} 2 տարր
4.Գտիր վերը նշված  բազմությունների միավորումը, քանի՞ տարր եղավ։
{a,b,c} 3տարր
5. Գրիր որևէ ոչ դատարկ բազմություն, նշիր այդ բազմության որևէ ենթաբազմություն։
{2,3,4} {3}
6. Գրառե՛ք
ա) 10-ից մեծ և 50-ից փոքր պարզ թվերի բազմությունը:
{11,13,17,19,23,29,31,37,41,43,47}
բ) 40-ից փոքր կենտ  թվերի բազմությունը:
{1,3,5,7,9,11,13,15,17,19,21,23,25,27,29,31,33,35,37,39}
գ) այն երկնիշ թվերի բազմությունը, որոնք 11-ի բաժանելիս տալիս են 7 մնացորդ:
{18,29,40,51,62,73,84,95}
դ) 100-ից փոքր այն զույգ թվերի բազմությունը, որոնք 3-ի բազմապատիկ են:
{6,12,18,24,30,36,42,48,54,60,66,72,78,84,90,96}
7. Գտեք նշված բազմությունների հատումը, միավորումը

           А={-1, -2, 0, 1, 3, 45, 67, 4}
          B={-1, 10, 67, 12}

{-1,67}

{-1, -2, 0, 1, 3,10, 45,12, 67, 4}

8. Ինչպե՞ս են նշանակում.

ա) բնական թվերի բազմությունը
N
բ) ամբողջ թվերի բազմությունը
Z
գ) ռացիոնալ թվերի բազմությունը
Q

9. Դիցուք, A-ն 12-ից փոքր և 5-ի վրա չբաժանվող բնական թվերի բազմությունն է, իսկ B-ն՝ 15-ից փոքր և 3-ի վրա բաժանվող բնական թվերի բազմությունը:
Գտեք՝ա) A բազմության տարրերի թիվը
A={1,2,3,4,6,7,8,9,11} 9 տարր
բ) B բազմության տարրերի թիվը
B={3,6,9,12} 4 տարր
գ) Գրառեք AՈB բազմությունը և հաշվեք նրա տարրերի թիվը
AՈB={3,6,9} 3 տարր
դ) Հաշվեք AUB բազմության տարրերի թիվը։
AՍB={1,2,3,4,6,7,8,9,11,12} 10 տարր

10. Կրկնողություն, լուծեք հավասարումները։
-1/2x=10
x=-20
5x=250
x=50
41x+19x-120=120
60x=120+120
60x=240
x=240:60
x=4
2(x+3)+45x=44x+42
2x+6+45x=44x+42
2x+45x-44x=42-6
3x=36
x=36;3
x=12
2x-10-x=5(x+10)
2x-x-5x=50+10
-6x=60
x=-10
1/2x=⅓
x=1/3:
3/4x+½=½-5/4x

200.Կետերի փոխարեն պահանջված ձևերով գրի՛ր փակագծում դրված բայերը:

Երգելիս ձայնը գլուխն էր գցում: (երգել- ե՞րբ) Ձիու սիրտը պայթել էր քուռակի համար վախենալուց: (վախենալ-ինչի՞ց) Թեյը տանելիս թափեց: (տանել-ե՞րբ) Կենսախինդ մարդիկ վախենում են լուրջ կամ տխուր կամ ծանր երևալ: (երևալ-ինչի՞ց) Ու Մոսկվա գնալուց առաջ մի երկու օրով ման է գալիս հարազատ վայրերում: (գնալ-ինչի՞ց)

Մեղր լցնելիս մի կաթիլ գետին թափեց: (լցնել-ե՞րբ)

201.Փակագծում դրված բայերը կետերի փոխարեն գրի՛ր պահանջված ձևով:

Այդ նամակը կարդալիս նա գունատվեց: (կարդալ-ե՞րբ)

Ամբողջ երեկո կարդալուց հոգնած՝ դուրս եկավ զբոսնելու: (կարդալ -ինչի՞ց) Այդ տունը կառուցելիս սպասում էր որդու վերադարձին: (կառուցել -ե՞րբ) Չգիտես ինչու, վախենում էր վերջին կամուրջը մինչև վերջ կառուցել: (կառուցել -ինչի՞ց) Ականջները դժժում էին ամբողջ օրն այդ աղմուկը լսելուց: (լսել -ինչի՞ց) Իրիկնապահին տուն դառնալիս մի անգամ էլ հիշեց խոստումը: (դառնալ-ե՞րբ) Վիրավորվել էր ընկերոջ՝ առանց պատճառի հետ դառնալուց : (դառնալ -ինչի՞ց) Վրա-վրա հիվանդանալուց նիհարել էր: (հիվանդանալ -ինչի՞ց) Հիվանդանալիս  միշտ էլ նիհարում է: (հիվանդանալ -ե՞րբ)

202. Գտի՛ր, թե ընդգծված բառաձևերը ե՛րբ են սխալ և երբ` ճիշտ: Ուղղի՛ր սխալ ձևերը:

Գնալիս մի անգամ էլ պատվիրեց զգույշ լինել:Քո գնալուց հետո հյուրեր եկան:Այդ աղջկան փրկելիս քիչ էր մնում ինքը խեղդվեր:Մարդու կյանքը փրկելուց բարի գործ կ՞ա:Շտապելուց ամեն ինչ  գցում էր ձեռքից:Շտապելիս ինչ-որ մեկը կանգնեցրեց նրան:Հոգնել եմ նույն բանն անվերջ ասելուց:Այդ ասելիս հանկարծ գլխի ընկավ, որ մոռացել է գլխավորը: Հեռանալիս հիշեցրեց իր հրավերն ու խնդրանքը:Հեռանալուց հոգնել եմ, ուզում եմ բոլորիդ միասին տեսնել:Ուշադիր դիտելիս վրան ճեղք կնկատես:Դա դիտելուց հետո էլ ոչինչ չեմ ուզում տեսնել:

1.Ընդգծիր բայի 5 անդեմ ձև կամ դերբայ:
ա) ծավալ, ողբալ, ձնհալ, հոգալ, թնդալ, զուլալ, քանդող, նվագելիս
բ) դավել, խոցեն, լարած, թվեմ, կարի, սլանալ, աշխատելիս, կարդացած
գ) ողբաց, հարբած, դարձված, տարած, կասկածող, ելնել, անցկացան, դարձած:

2. Ընդգծիր 5 դիմավոր բայ:
ա) կուտեմ, խոհեմ, լսեմ, վազի, մորի, մարի, ավերեց, վսեմ:
բ) գնաց, քնած, ելնես, նվագող, խրախուսեմ, պատմեցիր, բռնկվող, լսեմ:

3. Ընդգծիր 5 հարակատար դերբայ:
ա) երգող, գրկած, նստոտել, բազմած, հանգած, վարկած, հրավիրված, գործած
բ) տխրամած, քնած, բարձած, համատարած, փտած, հասարակած, կռված, ծաղկած:

4.Ընդգծիր 5 ենթակայական դերբայ:
ա) փոքրացող, կարճափող, շոշափող, տապալող, անսքող, հազացող, փախչող, սևաքող
բ) քանդող, դոնդող, ծաղկող, ավետող, եռակող, ստող, ծակող, այգացող:

5. Ընդգծիր 5 համակատար դերբայ:
Պաշտելիս, ասուլիս, ցնծալիս, կռվելիս, ավետիս, մոտենալիս, պտղամիս, պատասխանելիս:

1.Вставьте предлоги:    У? Около? Вокруг? После? С? С … до? От … до? Вместо? Для? Из? Из-за? Без?

1. У Александра (Александр) есть друг.
   2. Магазин находится  находится в аптеке. (аптека).
   3. В доме (дом) нет цветов (цветы).
   4. После лекции  (лекция) мы идём домой.
   5.  С утра (утро) до вечера  (вечер) шёл сильный дождь.
   6. После экскурсии (экскурсия) я поеду на концерт.
   7. Я купила книгу с подругой (подруга).
   8. Откуда вы идёте? Я иду из церквя (церковь), она из работы. (работа).
   9.  Из-за тебя  (ты) я опоздал на автобус.
   10.  Без денег (деньги) невозможно жить.
   11. От Таллинна. (Таллинн) до Тарту (Тарту) 2 часа езды на поезде.
2. Без? Около? Вокруг? Из? До? От? С? Из-за? У? Для? Вместо?
3. Я перевожу текст без словаря (словарь).
   2. Чай без сахара  (сахар) невкусный.
   3. Машина остановилась  у дома (дом).
   4. Дети бегали  вокруг стола (стол).
   5. Эти спортсмены приехали России, Германии, Финляндии, Украины, Кореи, Беларуси (Россия, Германия, Финляндия, Украина, Корея, Беларусь).
   6. Люди выходят выходят из театра (театр).
   7. От Москвы до  (Москва) Санкт-Петербурга (Санкт-Петербург) 649 километров (километр).
   8.  С утра до (утро) вечера (вечер) мы работали в библиотеке.
   9.  Из-за болезни (болезнь) профессора лекции не было.
   10. Отпуск нужен после успешной работы (успешная работа).
   11.  У этой женщины (эта женщина) красивый голос.
   12.  Вместо лекции (лекция) будет экскурсия по музею.
   13. Стол стоит около окна (окно).

Упражнение 3. Вместо точек поставьте слово  в нужной форме с предлогом.

1.Недавно мой друг был … (глазной врач). 2. Мой брат легко достаёт … (потолок). 3. Люди борются …

(мир) … (война). 4. Лейла очень скучает … (дом). 5. Я увидел декана … (окно автобуса). Слова для справок: перед, по, через, у, за, до, против.

1.Недавно мой друг был у глазного врача.
2. Мой брат легко достаёт до потолок.
3. Люди борются за мир в войне.
4. Лейла очень скучает по дому.
5. Я увидел декана у окна автобуса.
6. Декан регулярно выступает для студентов.

28․Մեխանիկական աշխատանք

Աշխատանքի միյավորները

Գ․Մխիթարայնի խնդրագրքից

Տարբերակ I

1.Մեխանիկական աշխատանք կատարվում է երբ ավտոբեռնիչը բարձրացնում է բեռը։

Պատ․՝3

II.(2)5Նկշռով բեռը բարձրացվում է 2մ։Հաշվեք այդ դեպքում կաատարված աշխատանքը․

F=6Ն A=f.s=6ն.2մ=12ն.մ=12ջ
S=2մ
A=?

Պատ․՝3

III.

A=20Ջ
S=5մ
P=?

P=A/S=20Ջ:5մ=4 2/մ=4ն.մ/մ

Պատ․՝1

IV. Քարշակային կատերը քաշում է լաստանավը 5000Ն ուժով: Ի՞նչ
աշխատանք կկատարի մոտորանավը 200 մ ճանապարհի վրա։

A=Fs
F=5000ն
s=200մ
A=?
A=5000նx200մ=1000000Ջ=1000կՋ
Պատ․` 4

Թեմա՝ Եռանկյան անհավասարությունը
Եռանկյան յուրաքանչյուր կողմ  փոքր է մյուս երկու կողմերի գումարից:

AB<AC+CB,

AC<AB+BC,

BC<AB+AC

Ապացույց։

Դիտարկենք ABC եռանկյունը և ապացուցենք, որ օրինակ  AB<AC+BC

Շարունակենք AC կողմը և տեղադրենք հատված CD=BC

BCD եռանկյունը հավասարասրուն է, հետևաբար ∡1=∡2

ABD եռանկյան մեջ, ակնհայտորեն ∡ABD>∡1, ինչը նշանակում է, որ ∡ABD>∡2

Քանի որ ավելի մեծ անկյան դիմաց ընկած է ավելի մեծ կողմ, ապա AB<AD, և AD=AC+BC:

Հետևաբար, AB<AC+BC

Առաջադրանքներ

174.այո

175.ոչ

176.հիմք 3

177.23+23+11=57

178․180-90-21=69

179.90:5=18

18×4=72

180․90։9=10

10×2=20°

10×7=70°

181․10

1.Փակագծերում տրված դերանունները դրեք նախադասության պահանջված ձևով:

Մարդն իր սովորություններին երբեք չի դավաճանում:
Ամբոխը, իր շարքերը խտացնելով, հյուրերին տեղ տվեց:
Նրանք ում ասես կարողանում են իրենց կամքը պարտադրել;
Նրանք էլ կարող են մեզ հետ գալ:
Այդ ինչու են մարդիկ ինձ վրա զարմանում:
Մեզ համար ծնողները ոչինչ չեն խնայում:
Երեխան մեզ հետ պտույտի դուրս եկավ:

2.Տրված բառերի սկզբին ավելացրու մեկ տառ և կազմիր նոր բառեր:

Պարտություն-հպարտություն
լուր-բլուր
երթ-հերթ-թերթ
աղեղ-բաղեղ
կար-նկար-տկար
յուղ-գյուղ-շյուղ
լոր-կլոր
ութ-մութ-բութ
վազ-ավազ
աքար-շաքար
ախտ-բախտ
ճար-վճար
նուշ-անուշ
ծուխ-ածուխ
կարել-նկարել
այծ-կայծ