Ալվինա Խարազյան

Հարցական դերանունները փոխարինի՛ր տրված նախադասություններով:

1. Բազմախոստում է կենդանիների աշխարհը, ո՞ր։
Կենդանիների աշխարհը լի է զարմանալի երևույթներով, որոնք գիտնականների համար ուսումնասիրման անսպառ աղբյուր են։

2. Օձերի որոշ տեսակներ, ո՞ր դեպքում, ջերմության հազարերորդական աստիճանի փոփոխությանն արձագանքում են։
Որոշ օձեր ունակ են արձագանքելու ջերմության նույնիսկ ամենանվազ փոփոխությանը, նույնիսկ եթե գտնվում են կրակի կամ քամու աղբյուրից զգալի հեռավորության վրա։

3. Չղջիկն այնքան նուրբ լսողություն ունի, որքա՞ն։
Չղջիկի լսողությունը այնքան սուր է, որ նա կարողանում է տարբերել մոծակի թույլ ձայնը անգամ շատ բարձր աղմուկի պայմաններում։

4. Արու թիթեռնիկն իր «անտենայով» իմանում է էգի տեղը նույնիսկ այն դեպքում, ո՞ր դեպքում։
Արու թիթեռնիկը զգում է էգի գտնվելու վայրը իր բարդ զգայարանների միջոցով, նույնիսկ եթե նրանց միջև հսկայական տարածություն կա։

5. Ե՞րբ հնարավոր կլինի արտասովոր զգայուն ռադիոաստղադիտակներ ստեղծել։
Այդպիսի բարձր զգայունությամբ աստղադիտակներ հնարավոր կլինի ստեղծել այն ժամանակ, երբ մարդու տեխնիկան հասնի կենդանիների զգայարանների բարդության աստիճանին։

6. Իսկ դա հնարավորություն կտա լսելու ազդանշաններ, ինչպիսի՞։
Դա հնարավորություն կտա որսալ այն ազդանշանները, որոնք գալիս են տիեզերքի ամենախոր անկյուններից և մինչ այժմ անտեսված են եղել։

267、

— Աշոտ, պատրաստե՞լ ես դասդ։
— Այո, պարոն Գևորգյան, ամբողջությամբ սովորել եմ։
— Լավ է, ուրեմն պատմիր, ինչի՞ մասին էր այսօրինակ խնդիրը։
— Այն վերաբերում էր բնության պահպանությանը և մարդու պատասխանատվությանը։
— Գերազանց։ Կարո՞ղ ես օրինակ բերել թեմայից։
— Այո․ օրինակ՝ խոսվում էր, որ յուրաքանչյուր մարդ պետք է նվազեցնի թափոնների քանակը և օգտագործի վերամշակվող նյութեր։
— Շատ ճիշտ ես։ Շարունակիր այդպես՝ տեսնում եմ, որ լավ ես պատրաստվել։
— Շնորհակալություն, կփորձեմ միշտ այդպես անել։

Ֆլորիդայի էլեկտրակայանի մի աշխատակցուհի պատմում էր. «Ռոբոտը բարձրացրեց ամուր սեղմած ձեռքն ու սկսեց հարվածելով ինքն իրեն մասնատել»: Նա ականատես էր եղել ռոբոտի «ինքնասպանության»` աշխարհում առաջին դեպքին: Էլեկտրոնային օգնականը ստեղծվել էր ատոմային էլեկտրակայանի ռեակտորներում տարբեր տեսակի սև աշխատանքներ կատարելու համար: Ռոբոտը հավանաբար հոգնել էր իրենից, երբ ատոմակայանում որոշ ժամանակ աշխատելուց հետո իր համար հեռանկար չէր տեսել, կամ էլ, որն ավելի հավանական է, ուղղակի նրա սխեմայի մեջ անսարքություն էր առաջացել:

Չնաշխարհիկ Ֆլորիդայի արդյունաբերական էլեկտրակայանի մի անխելք աշխատակցուհի հետաքրքրությամբ պատմում էր. «Մետաղական ռոբոտը բարձրացրեց ամուր սեղմած ձեռքն ու սկսեց ուժեղ հարվածելով ինքն իրեն մասնատել»: Նա ականատես էր եղել մետտաղական ռոբոտի «ինքնասպանության»` զարգացող աշխարհում առաջին դեպքին: Էլեկտրոնային, խելացի օգնականը ստեղծվել էր ատոմային էլեկտրակայանի ռեակտորներում տարբեր տեսակի ծանր սև աշխատանքներ կատարելու համար: Մեխանիկական ռոբոտը հավանաբար հոգնել էր իրենից, երբ ատոմակայանում որոշ ժամանակ աշխատելուց հետո իր համար հեռանկար չէր տեսել, կամ էլ, որն ավելի հավանական է, ուղղակի նրա սխեմայի մեջ անսարքություն էր առաջացել:

Ներս մտնողը Նվարդն է։ Ներս մտնողը բժշկի դուստրն է։ – Նվարդը՝ ներս մտնողը, բժշկի դուստրն էր։ Ներս մտնողը՝ Նվարդը, բժշկի դուստրն էր։

Ընկերոջը նվիրեց <<Գանձերի կղզին>>։ <<Գանձերի կղզին>> իր սիրելի գիրքն է։

Ընկերոջը նվիրեց «Գանձերի կղզին»՝ իր սիրելի գիրքը:

 Նոյեմ տատիկը՝ ութսունն անց առույգ կինը, մեր հարևանուհին է:

 Խուստուփը՝ մեր դիմացի լեռը, երկար ժամանակ է ծածկված մնում ձյունով:

 Ծերունին իշխանին՝ փառատենչ բռնակալին, պատմեց հուշարձանների մակագրությունների մասին:

Նա առաջին անգամ տեսավ Օդեսան՝ ծովափնյա մեծ քաղաքը:

 Աստծուն լսելի եղան Օմար Խայամի՝ Խորասանի մեծ բանաստեղծի, զղջումն ու իմաստալից խոսքը:

261․ Գայլը սպասում էր, որ այծյամը ննջեր, որ նրան բռներ և ուտեր։ Այծյամը նրա միտքն իմացել էր ու չէր քնում օրեր ու օրեր, մինչև որ գայլն ինքը թմրեց ու նիհրեց։ Այն ժամանակ եկավ առյուծն ու կերավ գայլին։

262․  Բարձր ու երկարաձիգ ծառի վրա գորտն սկսեց դայլայլել:

Աղմուկի միջից մեզ էին հասնում օգնության հուսահատ կանչերը։

Հայտնվեցին միանգամայն յուրահատուկ իրիկնային ձայները ՝ ռիթմիկ գվվոց ու բարձր, բեկբեկուն մռնչյունը։

Քարացած նայում էր աղջամուղջային տերևների ու թփերի նախշին, կարծես առաջին անգամ էր տեսնում:

Արահետը ոչ թե ուղիղ գծով էր գնում դեպի գյուղը, այլ շարունակ ծառերի մեջ գալարվելով: 

Սա հսկայի այն կոշիկն է, որով նա հաղթեց դևերին ու հետ բերեց աղջկան: 

Տեսանք այն ավտոբուսի վարորդին, որով եկել էինք: 

263․ Տղան մոտեցավ չարաճճի գեղեցկուհի արքայադստերը։
Չարաճճի գեղեցկուհի արքայադստերը՝ մոտեցավ տղան։

Զորքը պաշարում է երկրի մայրաքաղաք Նինվեն ու սպասում նոր հրամանի։
Զորքը պաշարում է Նինվեն՝ երկրի մայրաքաղաքը, ու սպասում նոր հրամանի։

Կինը հարևաններին բողոքում է իր ոչ ու փուչ մարդ Նազարից։
Կինը հարևաններին բողոքում է Նազարից՝ իր ոչ ու փուչ մարդուց։

Նազարի հետ կռվող Սաքոն էլ էր այդ հարսանիքում։
Սաքոն՝ Նազարի հետ կռվողը, էլ էր այդ հարսանիքում։

Արյունոտվում էր զորավարի սիրտը իր հայրենիք Իտալիայի թշվառ վիճակից։
Արյունոտվում էր զորավարի սիրտը Իտալիայի՝ իր հայրենիքի թշվառ վիճակից։

Ծերունին հաճախ էր իր թոռնիկ Կարոյով հպարտանում։
Ծերունին հաճախ էր Կարոյով՝ իր թոռնիկով, հպարտանում։

264․

1. Արագածի անունը, ըստ ավանդության, Արա անունից և «գահ» բառից է առաջացել:
(Արագած, ավանդությունն, Արա անունն ու գահ բառը)
Արագած անունը, ըստ ավանդությանն, Արա անունից ու գահ բառից է առաջացել։

2. Մթնշաղին, երբ վերջալույսի ցոլքերն սկսում են մարել, Արագածի վրա, նրա չորս գագաթների միջև, կանթեղի նման երկար ցոլք է կախվում:
(մթնշաղի, Արագածին)
Մթնշաղի ժամանակ, երբ վերջալույսի ցոլքերն սկսում են մարել, Արագածին՝ նրա չորս գագաթների միջև, կանթեղի նման երկար ցոլք է կախվում։

3. Ժողովուրդը դա «Լուսավորչի կանթեղ» է կոչում, հայոց Հույսի ու երազանքի խորհրդանիշ համարում։
(ժողովրդից, հույսն ու երազանքն)
Դա «Լուսավորչի կանթեղ» է կոչվում ժողովրդից, հայոց հույսի ու երազանքի խորհրդանիշ համարվում։

4. Մինչև մեր օրերն են հասել Արագածի լանջերին պահպանված հին մշակույթի հետքեր՝ ոռոգման ջրանցքներ, որոնց ակունքներին կանգնեցված են ջրի պաշտամունքը խորհրդանշող «վիշապ» կոչվող ձկնակերպ կոթողներ: Շատ են միջնադարյան բերդերի, եկեղեցիների ավերակները։
(օրերին, լանջերի, ակունքների, բերդերն ու եկեղեցիները)
Մեր օրերին են հասել Արագածի լանջերին պահպանված հին մշակույթի հետքեր՝ ոռոգման ջրանցքներ, որոնց ակունքների մոտ կանգնեցված են ջրի պաշտամունքը խորհրդանշող «վիշապ» կոչվող ձկնակերպ կոթողներ: Շատ են միջնադարյան բերդերն ու եկեղեցիների ավերակները։

265․Բազմախոստում է կենդանիներինի աշխարհը: Օձերի որոշ տեսակներ, որ դեպքում, ջերմության հազարերորդական աստիճան փոփոխությանն արձագանքում են: Չղջիկն այնքան նուրբ լսողություն ունի: Արու թիթեռնիկն իր <<անտենայով >> իմանում է էգի տեղը նունիսկ այն դեպքում: Երբ Հնարավոր կլինի արտասովոր զգայուն ռադիոաստղադիտակները ստեղծել: Իսկ դա հնարավորություն կտա լսելու ազդանշաններ:Դրանց գիտնականները սովորելու շատ բան ունեն: Անգամ շատ հեռու են լինում քամու կամ կրակի գոտուց: Իր ծղրտոցից երկու հազար անգամ ավելի բարձր աղմուկ մեջ էլ մոծակի բզզոցը լսվում է: Նա հիմգ կիլոմետր հեռու է լինում:Գիտնականները թիթեռնիկի <<անտենայի >> ու չղջիկիլսողական ապարատի աշխատանքի սկզբունքը հասկանում: Դրանց աղբյուրը ինչ*որ տեղ տիեզերքում:

Հարցական դերանունները փոխարինի՛ր տրված նախադասություններով:

1. Բազմախոստում է կենդանիների աշխարհը, ո՞ր։
Կենդանիների աշխարհը լի է զարմանալի երևույթներով, որոնք գիտնականների համար ուսումնասիրման անսպառ աղբյուր են։

2. Օձերի որոշ տեսակներ, ո՞ր դեպքում, ջերմության հազարերորդական աստիճանի փոփոխությանն արձագանքում են։
Որոշ օձեր ունակ են արձագանքելու ջերմության նույնիսկ ամենանվազ փոփոխությանը, նույնիսկ եթե գտնվում են կրակի կամ քամու աղբյուրից զգալի հեռավորության վրա։

3. Չղջիկն այնքան նուրբ լսողություն ունի, որքա՞ն։
Չղջիկի լսողությունը այնքան սուր է, որ նա կարողանում է տարբերել մոծակի թույլ ձայնը անգամ շատ բարձր աղմուկի պայմաններում։

4. Արու թիթեռնիկն իր «անտենայով» իմանում է էգի տեղը նույնիսկ այն դեպքում, ո՞ր դեպքում։
Արու թիթեռնիկը զգում է էգի գտնվելու վայրը իր բարդ զգայարանների միջոցով, նույնիսկ եթե նրանց միջև հսկայական տարածություն կա։

5. Ե՞րբ հնարավոր կլինի արտասովոր զգայուն ռադիոաստղադիտակներ ստեղծել։
Այդպիսի բարձր զգայունությամբ աստղադիտակներ հնարավոր կլինի ստեղծել այն ժամանակ, երբ մարդու տեխնիկան հասնի կենդանիների զգայարանների բարդության աստիճանին։

6. Իսկ դա հնարավորություն կտա լսելու ազդանշաններ, ինչպիսի՞։
Դա հնարավորություն կտա որսալ այն ազդանշանները, որոնք գալիս են տիեզերքի ամենախոր անկյուններից և մինչ այժմ անտեսված են եղել։

267、

— Աշոտ, պատրաստե՞լ ես դասդ։
— Այո, պարոն Գևորգյան, ամբողջությամբ սովորել եմ։
— Լավ է, ուրեմն պատմիր, ինչի՞ մասին էր այսօրինակ խնդիրը։
— Այն վերաբերում էր բնության պահպանությանը և մարդու պատասխանատվությանը։
— Գերազանց։ Կարո՞ղ ես օրինակ բերել թեմայից։
— Այո․ օրինակ՝ խոսվում էր, որ յուրաքանչյուր մարդ պետք է նվազեցնի թափոնների քանակը և օգտագործի վերամշակվող նյութեր։
— Շատ ճիշտ ես։ Շարունակիր այդպես՝ տեսնում եմ, որ լավ ես պատրաստվել։
— Շնորհակալություն, կփորձեմ միշտ այդպես անել։

Ֆլորիդայի էլեկտրակայանի մի աշխատակցուհի պատմում էր. «Ռոբոտը բարձրացրեց ամուր սեղմած ձեռքն ու սկսեց հարվածելով ինքն իրեն մասնատել»: Նա ականատես էր եղել ռոբոտի «ինքնասպանության»` աշխարհում առաջին դեպքին: Էլեկտրոնային օգնականը ստեղծվել էր ատոմային էլեկտրակայանի ռեակտորներում տարբեր տեսակի սև աշխատանքներ կատարելու համար: Ռոբոտը հավանաբար հոգնել էր իրենից, երբ ատոմակայանում որոշ ժամանակ աշխատելուց հետո իր համար հեռանկար չէր տեսել, կամ էլ, որն ավելի հավանական է, ուղղակի նրա սխեմայի մեջ անսարքություն էր առաջացել:

Չնաշխարհիկ Ֆլորիդայի արդյունաբերական էլեկտրակայանի մի անխելք աշխատակցուհի հետաքրքրությամբ պատմում էր. «Մետաղական ռոբոտը բարձրացրեց ամուր սեղմած ձեռքն ու սկսեց ուժեղ հարվածելով ինքն իրեն մասնատել»: Նա ականատես էր եղել մետտաղական ռոբոտի «ինքնասպանության»` զարգացող աշխարհում առաջին դեպքին: Էլեկտրոնային, խելացի օգնականը ստեղծվել էր ատոմային էլեկտրակայանի ռեակտորներում տարբեր տեսակի ծանր սև աշխատանքներ կատարելու համար: Մեխանիկական ռոբոտը հավանաբար հոգնել էր իրենից, երբ ատոմակայանում որոշ ժամանակ աշխատելուց հետո իր համար հեռանկար չէր տեսել, կամ էլ, որն ավելի հավանական է, ուղղակի նրա սխեմայի մեջ անսարքություն էր առաջացել:

Ներս մտնողը Նվարդն է։ Ներս մտնողը բժշկի դուստրն է։ – Նվարդը՝ ներս մտնողը, բժշկի դուստրն էր։ Ներս մտնողը՝ Նվարդը, բժշկի դուստրն էր։

Ընկերոջը նվիրեց <<Գանձերի կղզին>>։ <<Գանձերի կղզին>> իր սիրելի գիրքն է։

Ընկերոջը նվիրեց «Գանձերի կղզին»՝ իր սիրելի գիրքը:

 Նոյեմ տատիկը՝ ութսունն անց առույգ կինը, մեր հարևանուհին է:

 Խուստուփը՝ մեր դիմացի լեռը, երկար ժամանակ է ծածկված մնում ձյունով:

 Ծերունին իշխանին՝ փառատենչ բռնակալին, պատմեց հուշարձանների մակագրությունների մասին:

Նա առաջին անգամ տեսավ Օդեսան՝ ծովափնյա մեծ քաղաքը:

 Աստծուն լսելի եղան Օմար Խայամի՝ Խորասանի մեծ բանաստեղծի, զղջումն ու իմաստալից խոսքը:

Posted on4 декабря, 2025

260-265

261․ Գայլը սպասում էր, որ այծյամը ննջեր, որ նրան բռներ և ուտեր։ Այծյամը նրա միտքն իմացել էր ու չէր քնում օրեր ու օրեր, մինչև որ գայլն ինքը թմրեց ու նիհրեց։ Այն ժամանակ եկավ առյուծն ու կերավ գայլին։

262․  Բարձր ու երկարաձիգ ծառի վրա գորտն սկսեց դայլայլել:

Աղմուկի միջից մեզ էին հասնում օգնության հուսահատ կանչերը։

Հայտնվեցին միանգամայն յուրահատուկ իրիկնային ձայները ՝ ռիթմիկ գվվոց ու բարձր, բեկբեկուն մռնչյունը։

Քարացած նայում էր աղջամուղջային տերևների ու թփերի նախշին, կարծես առաջին անգամ էր տեսնում:

Արահետը ոչ թե ուղիղ գծով էր գնում դեպի գյուղը, այլ շարունակ ծառերի մեջ գալարվելով: 

Սա հսկայի այն կոշիկն է, որով նա հաղթեց դևերին ու հետ բերեց աղջկան: 

Տեսանք այն ավտոբուսի վարորդին, որով եկել էինք: 

263․ Տղան մոտեցավ չարաճճի գեղեցկուհի արքայադստերը։
Չարաճճի գեղեցկուհի արքայադստերը՝ մոտեցավ տղան։

Զորքը պաշարում է երկրի մայրաքաղաք Նինվեն ու սպասում նոր հրամանի։
Զորքը պաշարում է Նինվեն՝ երկրի մայրաքաղաքը, ու սպասում նոր հրամանի։

Կինը հարևաններին բողոքում է իր ոչ ու փուչ մարդ Նազարից։
Կինը հարևաններին բողոքում է Նազարից՝ իր ոչ ու փուչ մարդուց։

Նազարի հետ կռվող Սաքոն էլ էր այդ հարսանիքում։
Սաքոն՝ Նազարի հետ կռվողը, էլ էր այդ հարսանիքում։

Արյունոտվում էր զորավարի սիրտը իր հայրենիք Իտալիայի թշվառ վիճակից։
Արյունոտվում էր զորավարի սիրտը Իտալիայի՝ իր հայրենիքի թշվառ վիճակից։

Ծերունին հաճախ էր իր թոռնիկ Կարոյով հպարտանում։
Ծերունին հաճախ էր Կարոյով՝ իր թոռնիկով, հպարտանում։

264․

1. Արագածի անունը, ըստ ավանդության, Արա անունից և «գահ» բառից է առաջացել:
(Արագած, ավանդությունն, Արա անունն ու գահ բառը)
Արագած անունը, ըստ ավանդությանն, Արա անունից ու գահ բառից է առաջացել։

2. Մթնշաղին, երբ վերջալույսի ցոլքերն սկսում են մարել, Արագածի վրա, նրա չորս գագաթների միջև, կանթեղի նման երկար ցոլք է կախվում:
(մթնշաղի, Արագածին)
Մթնշաղի ժամանակ, երբ վերջալույսի ցոլքերն սկսում են մարել, Արագածին՝ նրա չորս գագաթների միջև, կանթեղի նման երկար ցոլք է կախվում։

3. Ժողովուրդը դա «Լուսավորչի կանթեղ» է կոչում, հայոց Հույսի ու երազանքի խորհրդանիշ համարում։
(ժողովրդից, հույսն ու երազանքն)
Դա «Լուսավորչի կանթեղ» է կոչվում ժողովրդից, հայոց հույսի ու երազանքի խորհրդանիշ համարվում։

4. Մինչև մեր օրերն են հասել Արագածի լանջերին պահպանված հին մշակույթի հետքեր՝ ոռոգման ջրանցքներ, որոնց ակունքներին կանգնեցված են ջրի պաշտամունքը խորհրդանշող «վիշապ» կոչվող ձկնակերպ կոթողներ: Շատ են միջնադարյան բերդերի, եկեղեցիների ավերակները։
(օրերին, լանջերի, ակունքների, բերդերն ու եկեղեցիները)
Մեր օրերին են հասել Արագածի լանջերին պահպանված հին մշակույթի հետքեր՝ ոռոգման ջրանցքներ, որոնց ակունքների մոտ կանգնեցված են ջրի պաշտամունքը խորհրդանշող «վիշապ» կոչվող ձկնակերպ կոթողներ: Շատ են միջնադարյան բերդերն ու եկեղեցիների ավերակները։

265․Բազմախոստում է կենդանիներինի աշխարհը: Օձերի որոշ տեսակներ, որ դեպքում, ջերմության հազարերորդական աստիճան փոփոխությանն արձագանքում են: Չղջիկն այնքան նուրբ լսողություն ունի: Արու թիթեռնիկն իր <<անտենայով >> իմանում է էգի տեղը նունիսկ այն դեպքում: Երբ Հնարավոր կլինի արտասովոր զգայուն ռադիոաստղադիտակները ստեղծել: Իսկ դա հնարավորություն կտա լսելու ազդանշաններ:Դրանց գիտնականները սովորելու շատ բան ունեն: Անգամ շատ հեռու են լինում քամու կամ կրակի գոտուց: Իր ծղրտոցից երկու հազար անգամ ավելի բարձր աղմուկ մեջ էլ մոծակի բզզոցը լսվում է: Նա հիմգ կիլոմետր հեռու է լինում:Գիտնականները թիթեռնիկի <<անտենայի >> ու չղջիկիլսողական ապարատի աշխատանքի սկզբունքը հասկանում: Դրանց աղբյուրը ինչ*որ տեղ տիեզերքում:

Posted on28 ноября, 2025

256-260