Ալվինա Խարազյան

1.Տրված նախածանցներով կազմել 3-ական ածանցավոր բառ:
Ան-անտուն,անբան,անսիրտ
ապ-ապօրինի,ապարդյուն,ապազգային
բաց-բացառել,բացառիկ,բացարձակ,բացասական
գեր-գերագույն, գերազանց, գերնպատակ
դժ-դժբախտ,դժգոհ,դժկամ
համ-համահունչ,համընդհանուր,համաշխարհային
հակ-հակասել, հակոտնյա, հակառակ
ստոր-ստորև, ստորգետնյա, ստորաբար
չ-չկամ, չբեր, չտես
տ-տհաս, տգետ, տկար
դեր-դերբայ, դերանուն,
արտ-արտացոլանք, արտագնա, արտակարգ
փոխ-փոխնորդ,փոխարինել, փոխանորդ
ենթ-ենթարկվել, ենթադրություն, ենթակա
անդր-անդրշիրիմյան, Անդրկովկաս, անդրաշխարհ

2.Տրված վերջածանցներով կազմել 3-ական ածանցավոր բառ;
-ալի-հուսալի, ջրալի, զվարճալի
-գին-տխրագին, լալագին, հառաչագին
-անի-երկոտանի, տողանի, պիտանի
-ավուն-կլորավուն, դեղնավուն, երկարավուն
-յալ-անկյալ, բեկյալ, օրհնյալ
-ուն-բեղուն, ծաղկուն, փթթուն
-ելի-երևելի, վիճելի հարգելի
-ան-կռվան, փական, լալկան
-անակ-ճոճանակ, ըմպանակ, զսպանակ
-անոց-խորդանոց, հավանոց, հիվանդանոց
-ոց-դարբնոց, գզրոց,ակնոց
-ուստ-պահուստ, ելուստ, փախուստ
-եստ-ուտեստ, պահեստ, գովեստ
-իչ-փրկիչ, լուծիչ, քննիչ
-յուն-հնչյուն, դղրդյուն, ոստյուն
-ստան-Հայաստան, ծառաստան, բուրաստան
-վածք-բացվածք, գրվածք, կեցվածք
-ույց-սառույց, զեկույց, անթաքույց
-ք-վազք, հոսք, կողք

3. Բառաշարքում գտնել վերջածանցավոր բառերը և ընդգծել ածանցները:
Վայրի, խոհուն, մրգատու, մականուն, փութկոտ, մուրացկան, առհավետ, արգելակ, գունեղ, ոսկեգույն, նվազագույն, բանակ, խորք, միածին, զայրույթ, դռնակ, միաբան, իշխան, հարսնացու:

• Որպես երկարության չափման հիմնական միավոր ընդունված է 1 մետրը(1մ): Գիտության զարգացման ընթացքում մի քանի անգամ փոխվել է մետրի ընտրությունը: 
• 2 տարբեր մետաղների` պլատինի և իրիդիումի համաձուլվածքից պատրաստված հատուկ ձև ունեցող ձողի վրա արված 2 խազերի միջև ընկած հեռավորությունը 1մ. պայմանական ընդունել են որպես երկարության չափանմուշ : Այն պահվում է Ֆրանսիայի Սևր քաղաքում` Չափերի և կշիռների միջազգային բյուրոյում:  

88. Ժխտական ապ, դժ, տ, ածանցներով կազմի՛ր տրված բառերի հոմանիշները:
Անգույն-դժգույն, անբախտ-դժբաղտ, անգետ-տգետ, անշնորհք-ապաշնորh, անարդյունք-ապարդյուն, անօրեն-ապօրինի, անձև-տձև:

89. Առանձնացրո՛ւ այն բառերը, որոնք ժխտական նախածանց ունեն: Անարվեստ, անդեմ, անդուռ, անիվ, անսիրտ, անահ, անուշ, անմահ, անուն, դժոխք, դժգոհ, դժբախտ, դժնի, դժկամ, ապագա, ապարդյուն, ապերախտ, ապուր, ապաշնորհ, ապուշ, ապտակ, տարի, տկար, տհաճ, տպել, տգեղ, տխուր, չամիչ, չտես, չկամ, չարիք:

90. Ժխտական նախածանցների իմաստները վերջածանցներով արտահայտելով՝ կազմի՛ր տրված բառերի և բառապակցության հոմանիշները:

Դժգույն-գունատ, անպոչ-պոչատ, անկուռ (անթև)-կռնատ, անքուն-քնատ, անգլուխ թողնել-գլխատել:

91. Գործողության անունը դարձրո՛ւ այդ գործողության հետ կապված առարկայի անուն: Գրի՛ր գործածված ածանցները:

Քերել-քերիչ(իչ), գրել-գրիչ(իչ), կապել-կապիչ(իչ), քամել-քամիչ(իչ), թակել-թակիչ(իչ), ըմպել-ըմպանակ(ակ), բացել-բացիչ(իչ), գործել-գործիչ(իչ), խաղալ-խաղալիք, ուտել-ուտելիք(իք), խմել-խմիչք(ք), հագնել-հագուստ(ուստ), ձգել-ձգան(ան), փակել-փական(ան), խթանել-խթանիչ(իչ), փաթաթել-փաթաթան(ան), ճոճել-ճոճանակ(ակ), գանձել-գանձարան(արան), զսպել-զսպանակ(անակ), ջնջել-ջնջոց(ոց), ծածկել-ծածկոց(ոց), կապել-կապոց(ոց), օրորե-օրորոց(ոց):

93. Տրված արմատներով բաղադրյալ (բարդ և ածանցավոր) բառեր կազմի՛ր` դրանք դնելով նոր բառերի սկզբում, մեջտեղում և վերջում:

Ձեռք-անձեռակերտ, ձեռագործ,ձեռներեց,

հյուր-հյուրասեր,անհյուրընկալ,

հույս-անհուսալի,հուսախաբ, լիահույս

վերջ-վերջաբան, տարեվերջ, վերջիվերջո

գետ-գիտնական, թանգարանագետ, անգիտակցաբար (գիտ),

գետ-գետափ, Միջագետք

1.1Write the short from (she’s/we aren’t etc.)

1.she is-she’s.

2.They are -they’re.

3.it is not-isent.

4.that is-that’s.

5.I am not-m not .

6.You are not-your’e not

1.2Put in am,is or are.

1.The water is nice today.

2.I am not tired .

3.This bag is heavy.

4.These bag are heavy.
5.Look! There is Carol.

6.My brother and i are good tennis players.

7.An is at home. Her children are at school.

8.I am a taxi driver. My sister is a nurse.

1.3Write full sentenches. Use is/isen’t/are/aren’t.

1.Your shoes are very dirty.

2. My brother is a teacher.

3.This house insen’t very big.

4.This shops aren’t open today.

5.My keys are in my bag.

6.Jenny is 18 yers old.

7.You aren’t very tall.

1.4 Look at Lisa’s sentences.Now write sentences about yorshelf.

1.(Name?) My name is Alvina.

2. (From?) I am armenian I am from Erevan.

3. (age?) I am 12.

4.(Job?) I am a student.

5.(Married?)I’m not married.

6.(Favoriute colour or colours?) My favoriute colour is wite, bleack, and blue.

7.(Interesed in?) I ‘m interesed in dance,sing,and english.

1.5Write sentences for the pictures. Use. afriad angri, cold, hot, hungry.

1.She’s thirsty.

2.They’re cold.

3.He’s hot.

4.He is afride.

5.They are hungry.

6.She’s angry.

1.6

2.I’m not hungry

3.it isen’t warm today.

4.I’m not afriade of dogs.

5.My hends aren;t cold.

6.Canada is a very big contry.

7․Diamonds arent cheap.

8.I am not interest in football.

9.Rome isen’t in Spain.

UNIT 2

2.1Find the right answers for the questions.

1.Where’s the camera?.

2.Is your car blue? f

3.Is linda from London?H

4.Am I late? C

5.Where’s Ann from? A

6.What colour is your bag? E

7.Are you hungry? B

8.How is George? I

9.Who’s that woman? D

A.London

B.No i’m not

C.Yes you are

D.My sister.

F.Black

G.In your beg.

H.No,she’s American

I. Very well.

2.2Make questions with these words. Use is or are.

1.(At home/ your moter?) Is your mother at home?

2.(Your parents/well?) Are your parents well?

3.(Interesting/your job?) Is your job interesting.

4.(The sops/open today?) Are the shops open today

5.(interested in sport/you?) Were are you from.

6.(near here/the post office?) Is the post office near here?

7.(at school/your children?) Are your cildren t school?

8.(Why/you/ late?) Why are you late

2.3Complete the cuestions.Use What… /Who… /Were../How..

2..Where is
3.How old are

4.How mutch are

5.what is

6.who is

7.what colur are.

1921թվի մարտին, մի առավոտ ուզեցի Կոմիտասի հետ անցկացնել: Ծառայողի հետ իր սենյակը մտա: Պառկած էր, վեր ցատկեց. ես էլ իր վզին ընկա և սկսեցի համբուրել իրեն: Նա երեսներս բռնեց և փաղաքշական ապտակներ տալով՝ ասաց. «Արի քեզ ծեծեմ, արի քեզ ծեծեմ»: Հետո «նստիր» ասաց ու ինքն իր առողջ ու աշխույժ մարմնով ոտքի մնաց, և սկսեցինք խոսիլ:
_ Կոմիտաս,_ ասացի,_ գիտեմ՝ չափազանց վշտացել ես մարդկանցից, իրավունք ունես, ես էլ եմ վշտացած, սակայն չի կարելի հավիտենապես խռովել: Մենք բոլորս անհամբեր քեզ ենք սպասում:
Սակայն նա բառերի ստուգաբանություն և փիլիսոփայություն էր անում: Հետզհետե ավելի լրջացավ: Նկարչության մասին հետևյալն ասաց.
_ Պետք չէ. հարկավոր է միայն լույս և բնություն:
Առաջարկեցի միասին Սևան գնալ:
_ Ի՞նչ անեմ այնտեղ,_ ասաց: Էջմիածնի մասին էլ անտարբեր մնաց:
_ Գնանք դուրս, ման գանք,_ ասացի:
_ Այստեղ շատ լավ է,_ ասաց:
Կյանքի և մահվան մասին խոսելիս ասաց, որ մահը գոյություն չունի, և իսկույն սենյակի դուռը բանալով ավելացրեց. «Սա գերեզման չէ, ապա ի՞նչ է»: Կոմիտասին հանգստացնելուց հետո ասացի. «Գնամ, չձանձրացնեմ»:
_ Չէ՛, եկել ես, նստիր, էլ ու՞ր ես գնում:
Ասացի, որ իր բարեկամներից մեկին իրեն մոտ են բերելու, որը եկել է Փարիզ՝ դերասանություն սովորելու:
_ Ո՛չ, ինչի՞ է պետք այդ արվեստը:_ Եվ Ագաթանգեղոսից մի քանի խոսք ասաց, և երբ չափազանց խրթին գրաբար լինելուն համար սկսեցի մտածել, նա անմիջապես բացատրեց._ խոզերը, երբ աղբաջրի մեջ կլողան, կարծում են, որ լավ լոգանք են անում:
Խոսեցի իր աշակերտների մասին. ուրախացավ, որ եկել են Փարիզ սովորելու:
Հարցրի՝ հա՞յ երաժշտությունն է լավ, թե եվրոպականը. «Եղբայր (բարկացած), դուն ուզում ես ծիրանից դեղձի հա՞մ առնել, նա իր տեղն ունի, մյուսը՝ իր»:
Հարցրի. «Կերգե՞ս»: «Այո՛», ասաց: «Դե, Կոմիտաս ջան, մի բան երգիր ինձ համար»: «Չէ՛, հիմա ես ինձ համար եմ երգում և այն էլ շատ կամաց»:
Մի կես ժամ էլ դեսից-դենից խոսելուց հետո հանկարծ խռովեց, դուռը բաց արավ և գնաց, երեսը կպցրեց պատուհանի ապակուն ու էլ չխոսեց: Հագնվեցի, մնաս բարով ասացի և առանց պատասխան ստանալու՝ դուրս եկա:
1928 թվին մի անգամ ևս այցելեցի Կոմիտասին: Հիվանդանոցի այգում պառկած մտածում էր: Մազերը բոլորովին սպիտակել էին: Մոտեցա և կես ժամ զանազան հարցեր տվի, սակայն իմ ոչ մի հարցին չպատասխանեց: Այդպես էլ բաժանվեցի նրանից:
…Որոշ է, որ Կոմիտաս ամենեն ավելի ինքը կզգա իր էությունը բզկտող տառապանքը. «Զիս հանգիստ ձգեցեք», «ես իմ անելիքներս ունիմ…»,_ կըսե մեկու մը: Եվ երբ իր ներկայության ընդունված ուրիշ հայրենակից մը բաժնվելու ատեն փափագ կհայտնե կրկին այցելել, ան կհարե սրտառուչ կերպով. «Վերադարձին ինձ այլևս հոս չեք գտներ, ես ճամփորդ եմ…»:

ՄԻ ԱՅՑԵԼՈՒԹՅՈՒՆ ՀԻՎԱՆԴ ԿՈՄԻՏԱՍԻՆ
(Փանոս Թերլեմեզյանի հուշերից)
(«Ժամանակակիցները Կոմիտասի մասին» գրքից)

Աղբյուրը

Նախագծի իրականացման ժամանակահատվածը սեպտեմբերի 24-ից հոկտեմբերի 5-ը

Մասնակիցներ՝ 7-րդ դասարանների սովորողներ

Նախագծի նպատակը.

• Կոմիտաս-բանաստեղծի նկատմամբ հետաքրքրության խթանում․
• Բանաստեղծություններ
• Կոմիտասի անձի նկատմամբ հետաքրքրության խթանում
• Կոմիտաս կենսագրություն
• Կոմիտասի կատարած գործի բովանդակության ընկալում.
• Կոմիտասի կարևորագույն ժառանգությունները

Նախագծի խնդիրները.

• Կոմիտասի թողած գրական ժառանգությունը
• ստեղծագործությունների ընթերցում, վերլուծում, քննարկում. ստեղծագործությունների ընտրություն ու ընթերցում՝ ինչպես ըստ տարիքային խմբերի, այնպես էլ ընդհանուր ընթերցման համար

Կոմիտասը կրթահամալիրի առավոտյան ընդհանուր պարապմունքներիին, տոներին.

Միասնական ընթերցումներ
Միասնական երգեր

Նախագծի իրականացման քայլերը.

• նախագծի քննարկում սովորողների հետ, քայլերի մշակում և առաջարկությունների գրառում
• համագործակցություն երաժշտության դասավանդողների հետ
• նախապատրաստական աշխատանքներ ճամփորդություններից առաջ
• պատրաստի նյութերի տարածում համացանցում, նախագծի հանրայնացում

Նախագծի արդյունքների ներկայացում.

• Սովորողների ամփոփումները (հաշվետու պատումներ, տեսանյութեր, ռադիոնյութեր, հետազոտական աշխատանքներ, լրագրողական ուսումնասիրություններ) իրենց բլոգներում:

Գնահատումը.

• Մասնակիցը գնահատվում է ըստ իր  կատարած ուսումնասիրությունների, նախագծի արդյունքների ներկայացման, նախագծի շարունակականությունը ներկայացնող պատումների

Նախագծի աշխատանքային ուղղությունները

Կոմիտասյան երգերի կատարումներ առավոտյան ընդհանուր պարապմունքներին
Գրական ընթերցումներ, հուշագրություններ,  նամականի՝ նվիրված Կոմիտասին, 
 Կոմիտասի «Բանաստեղծություններ» -ից   ընթերցումներ, ձայնագրություններ:
Մուշեղ Գալշոյանի Սպասում  պատմվածքի ընթերցում, քննարկում:

Հարակից նյութեր

Դրվագ Կոմիտասի կյանքից:
Հուշեր Կոմիտասի մասին
Կոմիտասը` բանաստեղծ:
Կոմիտասը և Թումանյանը:
Կոմիտաս և Փանոս Թերլեմեզյան
Կոմիտասի ձայնը, երգերի ունկնդրում

Hi!

I am Alvina Kharazyan. I’m Armenian and live Erevan.I’m 12. I love sport.My hobby is a swwiming.My best firends hobby painting.I love watching kino in TV.My best friend are Maria,and David.We like laughing and we like to do our lessons together often.My friends favorite actors are Jenifer Lopez and Maya Hawke. My favorite actor is Daniel Jacob Radcliffe․

Կոմիտասը հայ ազգային կոմպոզիտորական դպրոցի հիմնադիրն է: Հիմնվելով արևմտաեվրոպական երաժշտության զարգացման փորձի ու հայ կոմպոզիտորական դպրոցի ձեռքբերումների վրա և հետազոտելով հայ ավանդական երաժշտության առանձնահատկությունները` նա ստեղծեց կոմպոզիտորական ուրույն ոճ, որը համաշխարհային երաժշտության պատմության մասշտաբով ինքնատիպ է և չկրկնվող: Կոմիտասի խմբերգերի թվում են հոգևոր, ժողովրդական երգերի մշակումները և ինքնուրույն ստեղծագործությունները: Կոմիտասը մշակել է հոգևոր երգեր, որոնք վերաբերում են եկեղեցական օրացույցի տարբեր օրերի, տոների, սրբերի, ինչպես օրինակ, «Ջրօրհնեաց երգերը», «Ոտնլուայի երգերը» և այլն: Առանձին հոգևոր երգերի թվում են նաև Պատարագի տարբեր հատվածներ, ինչպիսիք են` «Հայր մէր», «Ամէն: Հայր սուրբ» և այլն:

Կոմիտասը (Սողոմոն Սողոմոնյան) ծնվել է 1869 թ. սեպտեմբերի 26-ին (հոկտեմբերի 8-ին) . Ծնվել է Թուրքիայի Քյոթահիա քաղաքում: Հայրը կոշկակար էր,  մայրը՝ գորգագործ: Երկուսն էլ բնատուր հրաշալի ձայն ունեին ու սիրում էին երաժշտությունն ու երգը: Երբ Կոմիտասը ծնվեց, մայրը 16 տարեկան էր: Նրա նախնիները պատմական Հայաստանի Գողթն գավառից Քյոթահիա էին գաղթել 17-րդ դարի վերջին։ Հայրը՝ Գևորգ Սողոմոնյանը, և մայրը՝ Թագուհի Հովհաննիսյանը, բնատուր գեղեցիկ ձայն են ունեցել և երգեր են հորինել, որոնք սիրվել և արմատավորվել են Քյոթահիայի երաժշտական կենցաղում։ մայրը, Կոմիտասը 6 ամսական էր, 1870 թ.մահանում է Կոմիտասի մայրը իսկ 1880 թ.՝տասը տարեկանում կորցնում է հորը։Կոմիտասին խնամել է հորական տատը։Որբացած երեխայի խնամքն իր վրա է վերցնում հոր մայրիկը, իսկ նրա մահից հետո՝ հորաքույրը: Դասընկերների պատմելով՝ նիհար ու գունատ տղա էր, խոհեմ ու բարի։ Վատ էր հագնվում: Սողոմոնին հաճախ տեսնում էին լվացքատան սառը քարերին քնած ։1876-1880 թթ. Կոմիտասը սովորում է Քյոթահիայի քառամյա դպրոցում, այնուհետև՝ Բրուսայի վարժարանում։Գևորգյան ճեմարանում սովորելու տարիներին (1881-1893) բացահայտվում են Սողոմոնի՝ դեռևս մանկուց դրսևորված երաժշտական բացառիկ ունակությունները։ Սահակ վրդ. Ամատունու ղեկավարությամբ նա սովորում է հայ հոգևոր երաժշտության տեսական ու գործնական հիմունքներ։ Այս շրջանում նա սկսում է հավաքել և ուսումնասիրել հայ ժողովրդական երգեր, ինչպես նաև կատարել ստեղծագործական փորձեր։ 1899 թ.-ին դառնում է նորաբաց Միջազգային երաժշտական ընկերության հիմնադիր անդամներից մեկը, ընկերության ժողովներում հանդես գալիս հայ երաժշտության մասին զեկուցումներով, դասախոսություններով:Էջմիածին վերադառնալով՝ Կոմիտասը երաժշտա-հասարակական բազմակողմանի գործունեություն է ծավալում։ Զբաղվում է հայ գեղջկական և հոգևոր երգերի գրառմամբ և գիտական ուսումնասիրությամբ։1907 թ. Փարիզում հրատարակվում է կոմպոզիտորի առաջին՝ «Հայ քնար» ժողովածուն, որտեղ ընդգրկված էին հայ գեղջուկ երգերի մեներգային և խմբերգային մշակումներ։1881 թ. Քյոթահիայի առաջնորդական փոխանորդ Գևորգ վրդ. Դերձակյանն ուղևորվում է Էջմիածին՝ եպիսկոպոս ձեռնադրվելու։ Գևորգ Դ Ամենայն հայոց կաթողիկոսի կոնդակի համաձայն` նա պետք է իր հետ մի ձայնեղ որբ պատանի տաներ Ս. Էջմիածին՝ Գևորգյան ճեմարանում սովորելու համար։ Շուրջ քսան որբերից ընտրվում է Սողոմոնը։Գևորգյան ճեմարանում ուսանելու տարիներին (1881-1893) բացահայտվում են Սողոմոնի՝ դեռևս մանկուց դրսևորված երաժշտական բացառիկ ունակությունները։ Սահակ վրդ. Ամատունու ղեկավարությամբ նա սովորում է հայ հոգևոր երաժշտության տեսական ու գործնական հիմունքներ։ Այս շրջանում նա սկսում է հավաքել և ուսումնասիրել հայ ժողովրդական երգեր, ինչպես նաև կատարել ստեղծագործական փորձեր։ Հոգևոր ուսումն ավարտելուց հետո պաշտոնավարում է ճեմարանում որպես երաժշտության ուսուցիչ։Կոմիտասը 1895-96 թթ. Թիֆլիսում կոմպոզիտոր Մակար Եկմալյանի ղեկավարությամբ ուսումնասիրում է երաժշտական տեսական առարկաներ: 1896 թ. խոշոր նավթարդյունաբերող և բարեգործ Ալեքսանդր Մանթաշյանցի շնորհած թոշակով մեկնում է Բեռլին կրթությունը շարունակելու։ Էջմիածին վերադառնալով՝ Կոմիտասը երաժշտա-հասարակական բազմակողմանի գործունեություն է ծավալում։ Զբաղվում է հայ գեղջկական և հոգևոր երգերի գրառմամբ և գիտական ուսումնասիրությամբ։Ճեմարանի քառաձայն երգչախմբով համերգներ է տալիս Էջմիածնում, Երևանում, Թիֆլիսում և Բաքվում։

ԵՍ ՍԻՐԵՑԻ ԱՆՓՈՒՇ ՎԱՐԴ
Ես սիրեցի անփուշ վարդ
Տեսա ճերմակ անփուշ վարդ
Կրծքիս վրա դրի զարդ
Հոտոտեցի, բույր չուներ
Սիրտս մխաց բարդ ի բարդ
Տեսա կարմիր փշոտ վարդ
Ավա՜ղ, ձեռքս ծակոտեց
Արյուն հոսի վարդեն ցարդ Բույրը մտավ քմքես ներս․

ՄԵՆԱՎՈՐ
Երբ անտառում լուսնի ծովը,
Սիրո հովեր,
Սողոսկեցան ծառե ծառ
Ու սարե սար,
Եվ ամեն մարդ՝
Գըտավ մի վարդ
Սրտիկին զարդ,
Ես մենավոր մտա տուն,
Ինձ մխիթար գտա քուն,
Որ աչերուս կապեց մեջ
Ու տարածեց վերարկուն։